നമ്മുടെ ജീവിതം എന്നത് മുറുക്കെ പിടിക്കുന്നതിനും വിട്ടൊഴിയുന്നതിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു നൂൽപ്പാലമാണ്. ജീവസ്സുറ്റതാക്കിയ നിമിഷങ്ങളെയും സ്നേഹിച്ച മനുഷ്യരെയും ഓർമ്മകളെയും ഒക്കെ മുറുക്കെ പിടിച്ചു നിർത്താൻ നമ്മൾ ആഗ്രഹിക്കും. നമ്മുടെ ആ പിടിത്തം കൊണ്ട് മാത്രം കാലത്തെ പിടിച്ചു നിർത്താം എന്ന് നമ്മൾ വെറുതെ മോഹിക്കും. എന്നാൽ ജീവിതം എന്നത് ഒരു സ്ഥലത്ത് കെട്ടിനിൽക്കാനുള്ളതല്ല; അത് ചലിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്ന ഒന്നാണ്
എപ്പോഴാണ് മുറുക്കെ പിടിക്കേണ്ടത് എന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നതിലാണ് ജീവിതത്തിന്റെ കല ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടാത്ത സ്വപ്നങ്ങളെയും, പോരാടാൻ മൂല്യമുള്ള പ്രണയത്തെയും, അർഹിക്കുന്ന കരുണയെയും ഒക്കെ നമ്മൾ ചേർത്തുപിടിക്കണം. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം തന്നെ വിട്ടൊഴിയേണ്ട സമയത്തെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് ബോധ്യമുണ്ടാകണം. ഒരു കാലം അതിന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ, ജീവിതത്തിലെ ഒരു അധ്യായം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ഇനി നമുക്ക് താങ്ങാൻ കഴിയാത്ത ഭാരങ്ങളെ ഇറക്കിവെക്കുന്നതിലാണ് യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം.
വിട്ടൊഴിയുക എന്നാൽ അത് നഷ്ടപ്പെടുക എന്നല്ല അർത്ഥം, മറിച്ച് അത് ഒരു വിശ്വാസമാണ്. നമുക്കായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടത് മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ നമ്മെ തേടിയെത്തുമെന്ന വിശ്വാസം. കൈകൾ ശൂന്യമാകുമ്പോൾ മാത്രമാണല്ലോ പുതിയ ഒന്നിനെ സ്വീകരിക്കാൻ അവിടെ ഇടമുണ്ടാകുന്നത്. ചില കാര്യങ്ങൾ നമ്മുടെ കൈപ്പിടിയിൽ ഒതുങ്ങേണ്ടവയല്ലെന്നും, അവ സ്വതന്ത്രമായിരിക്കുമ്പോഴാണ് കൂടുതൽ തിളങ്ങുന്നതെന്നും നമ്മൾ തിരിച്ചറിയണം.
എപ്പോൾ പിടിമുറുക്കണം എന്നും എപ്പോൾ അയച്ചുവിടണം എന്നും നമ്മൾ സാവധാനം പഠിച്ചെടുക്കും. എപ്പോൾ പോരാടണമെന്നും എപ്പോൾ കീഴടങ്ങണമെന്നും ജീവിതം നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കും. മുറുക്കെ പിടിക്കുന്നതിനും വിട്ടൊഴിയുന്നതിനും ഇടയിലുള്ള ആ ചെറിയ ഇടത്തിലാണ് ജീവിതം ശരിക്കും സംഭവിക്കുന്നത്. അത് ഒന്നിനെയും സ്വന്തമാക്കുന്നതിലല്ല, മറിച്ച് ഓരോ നിമിഷത്തെയും അതിന്റെ പൂർണ്ണതയിൽ അനുഭവിച്ചറിയുന്നതിലാണ്. ഒരു പുഴ ഒഴുകുന്നതുപോലെ, അത് കൈപ്പത്തിയിൽ ഒതുക്കാൻ ശ്രമിക്കാതെ അതിന്റെ ഒഴുക്കിനൊപ്പം നീങ്ങുന്നതിലാണ് ജീവിതത്തിന്റെ ഭംഗി.
നമ്മളില്ലാത്ത ഒരുകാലത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഒരുനാൾ ഈ ലോകം നമ്മളില്ലാതെ തന്നെ അതിന്റെ യാത്ര തുടരും. നമ്മൾ നടന്നുതീർത്ത ഇടവഴികൾ, നമ്മൾ ചിരിച്ചും കരഞ്ഞും തീർത്ത മുറികൾ, നമ്മൾ പ്രിയപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതി കൂടെക്കൂട്ടിയ വസ്തുക്കൾ… എല്ലാം അവിടെത്തന്നെ ബാക്കിയുണ്ടാകും, പക്ഷേ നമ്മൾ മാത്രം ഉണ്ടാവില്ല. അന്ന് പതിവുപോലെ പ്രഭാതങ്ങൾ വിരിയും, ഋതുക്കൾ അതിന്റെ ചക്രം പൂർത്തിയാക്കും. നമ്മൾ സ്നേഹത്തോടെ നട്ടുനനച്ച മരങ്ങൾ നമ്മുടെ അഭാവമറിയാതെ ആകാശത്തേക്ക് ചില്ലകൾ നീട്ടും. നമ്മൾ പോയെന്ന് കരുതി ലോകം ഒരിടത്തും സ്തംഭിച്ചു നിൽക്കില്ല എന്നത് ആലോചിക്കുമ്പോൾ ഒരേസമയം അത്ഭുതവും വിനയവും തോന്നും.
നമ്മൾ താമസിച്ചിരുന്ന വീടിന്റെ ജനാലയ്ക്കൽ അപ്പോഴും വെയിൽ വന്നു വീഴും, കടൽത്തിരകൾ പതിവുപോലെ തീരത്തെ ചുംബിച്ചു മടങ്ങും. പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കിടയിൽ പുതിയ സംസാരങ്ങൾ തുടങ്ങും, ജീവിതം അതിന്റെ നിഗൂഢമായ താളം തെറ്റാതെ ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കും. നമ്മൾ അടുക്കളയിൽ വെച്ചിരുന്ന ആ പഴയ ചായക്കപ്പിൽ മറ്റൊരാൾ ചായ കുടിക്കുന്നുണ്ടാകാം, നമ്മൾ ഏറെയിഷ്ടപ്പെട്ട് വായിച്ച പുസ്തകം മറ്റാരുടെയൊക്കെയോ കൈകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നുണ്ടാകാം, അല്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ പാടിയിരുന്ന പാട്ട് എവിടെയോ റേഡിയോയിൽ അപ്പോഴും മുഴങ്ങുന്നുണ്ടാകാം. നമ്മൾ ഒരു നിഴൽ പോലെ മാഞ്ഞുപോയാലും, നമ്മൾ അവശേഷിപ്പിച്ചു പോകുന്ന ചില ചെറിയ അടയാളങ്ങളുണ്ട്. അത് നമ്മളെ മറ്റുള്ളവരുടെ ഓർമ്മകളിൽ ജീവിപ്പിക്കും.
നമുക്ക് കാലത്തെ തടഞ്ഞു നിർത്താനാവില്ല എന്നത് സത്യമാണ്, പക്ഷേ നമുക്ക് ചില സ്പന്ദനങ്ങൾ ബാക്കിവെച്ചു പോകാം. നമ്മൾ മറ്റൊരാളോട് കാണിച്ച ഒരു ചെറിയ കാരുണ്യം ആ വ്യക്തിയുടെ ഉള്ളിൽ എന്നും ഒരു വെളിച്ചമായിരിക്കും. നമ്മൾ എഴുതിയ ഒരു കുറിപ്പ്, നമ്മുടെ കൈപ്പടയിലുള്ള ഒരു പാചകക്കുറിപ്പ്, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പഴയ വീഡിയോയിലെ നമ്മുടെ ചിരിയുടെ ഒച്ച… അത് കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ അവർക്കരികിൽ ഉണ്ടെന്ന് അവർക്ക് തോന്നും. നമ്മൾ എന്നും ഇവിടെ ഉണ്ടാകാനല്ല വന്നത്, പക്ഷേ നമ്മൾ എങ്ങനെ ജീവിച്ചു എന്നതും മറ്റുള്ളവർക്ക് എന്ത് നൽകി എന്നതുമാണ് നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ ആയുസ്സ് നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
എന്റെ ഈ ചെറിയ ലോകവും ഇതിലെ വരികളും എന്റെ അസാന്നിധ്യത്തിലും നിങ്ങളോട് സംസാരിക്കണം എന്നാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം. ഞാൻ ഈ ലോകത്ത് ഇല്ലാതാകുമ്പോഴും, എന്റെ ശബ്ദമായി, എന്റെ ചിന്തകളായി ഈ പ്രോജക്റ്റ് ഇവിടെ അവശേഷിക്കട്ടെ. നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഓരോ നിമിഷവും സ്നേഹത്തോടെയും പ്രകാശത്തോടെയും നിറയ്ക്കുക. നമ്മൾ പോയിക്കഴിഞ്ഞാലും, ഈ ലോകം നമ്മളെ ഓർക്കാൻ ഒരൊറ്റ കാരണം മതി—നമ്മൾ മറ്റുള്ളവർക്കായി പകർന്നു നൽകിയ ആ വലിയ സ്നേഹം.
മറ്റുള്ളവരുടെ ഉള്ളിൽ നമ്മൾ പല രൂപങ്ങളിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. ചിലർക്ക് നമ്മൾ, അവർ ഏറ്റവും തകർന്നിരുന്നപ്പോൾ ചിരിപ്പിച്ച ഒരു നല്ല സുഹൃത്താണ്. മറ്റു ചിലർക്കോ, ഒരിക്കൽ മാത്രം കണ്ടുമുട്ടിയിട്ടും, ചെയ്ത നന്മ കൊണ്ട് മനസ്സിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു അപരിചിതൻ. എന്നാൽ വേറെ ചിലർക്ക്, അവരുടെ ഓർമ്മകളുടെ അവ്യക്തതയിൽ എപ്പോഴോ മിന്നിമറഞ്ഞ ഒരു മുഖം മാത്രമായിരിക്കും നമ്മൾ.
ആർക്കും നമ്മളെ പൂർണ്ണമായി അറിയില്ല എന്നതാണ് സത്യം. നമ്മൾ വെറും ചില ശകലങ്ങളാണ്; ചില കഥകളുടെ ഭാഗങ്ങൾ, ചില നിമിഷങ്ങളുടെ മിന്നലാട്ടങ്ങൾ, എപ്പോഴോ പറഞ്ഞുതീർന്ന വാക്കുകളുടെ മാറ്റൊലികൾ.വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നമ്മൾ എങ്ങനെയായിരുന്നോ, അങ്ങനെ മാത്രമായിരിക്കും ചിലർ നമ്മളെ ഓർക്കുന്നത്. പിന്നീട് കാലം നമ്മളിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളൊന്നും അവർ അറിയുന്നില്ല; ആ പഴയ രൂപത്തിൽ തന്നെ നമ്മൾ അവരുടെ ഉള്ളിൽ മരവിച്ചു നിൽക്കുന്നു. മറ്റു ചിലരാകട്ടെ, ഇന്നത്തെ നമ്മളെ മാത്രമേ കാണുന്നുള്ളൂ; ഈ രൂപത്തിലേക്കെത്താൻ നമ്മൾ താണ്ടിയ ദൂരങ്ങളോ, കടന്നുവന്ന വഴികളോ അവർക്ക് അന്യമാണ്.
നമ്മൾ ഒരിക്കലും ഒരൊറ്റ വ്യക്തിയല്ല എന്ന തിരിച്ചറിവ് വല്ലാത്തൊരു അനുഭവമാണ്. മറ്റുള്ളവർ പറയുന്ന കഥകളിലും, അവർ ഓർത്തെടുക്കുന്ന നമ്മുടെ വാക്കുകളിലും, നമ്മളറിയാതെ ബാക്കിയാക്കിപ്പോയ ഓർമ്മകളിലുമാണ് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത്.
മറ്റുള്ളവർ നമ്മളെ എങ്ങനെ ഓർക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ നമുക്കാവില്ല. പക്ഷേ, ഈ ലോകത്തിലൂടെ എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കണമെന്നും, എന്തൊക്കെ ബാക്കിവെക്കണമെന്നും നമുക്ക് തീരുമാനിക്കാം. നമ്മൾ നൽകുന്ന സ്നേഹവും, പകർന്നു നൽകുന്ന സാന്ത്വനവുമാണ് പ്രധാനം.
ഇപ്പോൾ, എവിടെയോ ഇരുന്ന് ഒരാൾ നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുന്നുണ്ടാകാം. അത് നിങ്ങൾ സ്വയം കാണുന്നപോലെയല്ല, മറിച്ച്, ഒരിക്കൽ നിങ്ങൾ അവർക്ക് ആരായിരുന്നുവോ, ആ രൂപത്തിലാകും. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, നമ്മൾ ഒരിക്കലും മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ല. നമ്മൾ കേൾക്കാത്ത കഥകളിലൂടെയും, നമ്മളറിയാതെ സ്പർശിച്ച ജീവിതങ്ങളിലൂടെയും, ഓർമ്മകൾ നമ്മളെ അനശ്വരരാക്കുന്ന ആ നിശബ്ദ ഇടങ്ങളിലും നമ്മൾ തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും.
ചിലർക്ക് ബഹളങ്ങൾക്കിടയിലും ഇരുന്ന് ചിന്തിക്കാൻ കഴിയും. പക്ഷെ എനിക്കതിന് കഴിയില്ല.
എനിക്ക് ചുറ്റും സാധനങ്ങൾ വാരിവലിച്ചിട്ടിരിക്കുന്നത് കണ്ടാൽ, എന്റെ ഉള്ളിലും എന്തൊക്കെയോ തടയുന്ന പോലെ തോന്നും. വലിയ കാര്യങ്ങളൊന്നുമല്ല. നേരിയ ഒരു തലവേദന പോലെ, ശ്രദ്ധിക്കാതിരുന്നാൽ അറിയില്ല, പക്ഷെ ശ്രദ്ധിച്ചുപോയാൽ പിന്നെ അത് മാത്രമേ കാണൂ എന്ന അവസ്ഥ.
കുട്ടിക്കാലത്ത് പഠിക്കാൻ ഇരിക്കും മുൻപ് ഞാൻ മേശ വൃത്തിയാക്കുമായിരുന്നു. ആരും പറഞ്ഞിട്ടല്ല. അതൊരു വലിയ അച്ചടക്കമുള്ള കുട്ടിയായതുകൊണ്ടുമല്ല. ആ മേശ എന്നോട് “സംസാരിക്കുന്നത്” നിർത്താൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു അത്. പുസ്തകങ്ങൾ അടുക്കിവെക്കും. പൊടി തട്ടിക്കളയും. കസേര നേരെയിടും. ചുറ്റും ഒന്ന് ശാന്തമായാലേ എനിക്ക് പുസ്തകം തുറക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ.
വലുതായപ്പോഴാണ് എനിക്കത് മനസ്സിലായത്. നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഈ വലിയ ലോകത്ത്, എന്റേതായ ഒരു ചെറിയ ലോകം ഉണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു അന്ന് ഞാൻ. ഉള്ളിലെ പേടിയും ആകുലതകളും ആ കുട്ടിക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ അറിയില്ലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവൻ ഒരു തുണിയെടുത്ത് മേശ തുടച്ചു. സാധനങ്ങൾ വരിവരിയായി വെച്ചു. പുറമെയെങ്കിലും ഒന്ന് അടുക്കും ചിട്ടയും വന്നാൽ, ഉള്ളിലെ വിറയൽ നിൽക്കുമെന്ന് അവൻ വെറുതെ ആശിച്ചു.
ഇന്നും ഞാൻ അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
അലങ്കോലമായ ഒരു മേശ വെറും കാഴ്ചയല്ല. പത്തുപേർ ഒരേസമയം നമ്മളോട് സംസാരിക്കുന്ന പോലെയാണത്. മറുപടി അയക്കാത്ത കത്തുകൾ, ബാക്കിവെച്ച ജോലികൾ… അവയൊന്നും മിണ്ടാതിരിക്കുകയല്ല. അവ നമ്മളോട് മന്ത്രിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും: “നീ അത് മറന്നോ?”, “നീ വൈകിപ്പോയി”, “നീ ആർക്കും ഒന്നുമായില്ല”.
കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ കൂടി മനസ്സ് അതറിയുന്നുണ്ട്. അടുക്കളയിൽ പാത്രം കഴുകാതെ കൂട്ടിയിട്ടത് പോലെ, എവിടെയോ എന്തോ കരിഞ്ഞ മണം വരുന്നത് പോലെ, അതൊരു അസ്വസ്ഥതയാണ്.
പക്ഷെ സത്യം പറഞ്ഞാൽ, ഈ അലങ്കോലമല്ല എന്നെ വേദനിപ്പിക്കുന്നത്. മറിച്ച്, തീരാതെ കിടക്കുന്ന കണക്കുകളാണ്. “അവസാനിപ്പിക്കാത്ത കാര്യങ്ങൾ”. പേരിടാത്ത, ഇടം കണ്ടെത്താത്ത, അവിടെയും ഇവിടെയും തട്ടിത്തടഞ്ഞ് നിൽക്കുന്ന കുറേ ചിന്തകൾ.
പുറത്തെ പൊടി തട്ടിക്കളയാം. പക്ഷെ ഉള്ളിലെ അഴുക്കോ? അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഭാരം. സങ്കടങ്ങളെ നമുക്ക് എടുത്തുമാറ്റി ഒരു പെട്ടിയിലാക്കി വെക്കാൻ കഴിയില്ലല്ലോ. അഞ്ചു വർഷം മുൻപ് ആരോ പറഞ്ഞ ഒരു വാക്ക് ഇന്നും ഉറങ്ങാൻ കിടക്കുമ്പോൾ കുത്തിനോവിക്കുന്നുണ്ടാകും. കുറ്റബോധവും, ക്ഷീണവും, ശൂന്യതയും എല്ലാം കൂടി കൂടിക്കുഴഞ്ഞ് കിടക്കുകയാകും. അത് “തീർന്നു” എന്ന് പറഞ്ഞ് മാറ്റി വെക്കാൻ പറ്റില്ല.
അതുകൊണ്ട് അത് ഉള്ളിൽ കിടന്ന് വീർപ്പുമുട്ടും. പൊടി പിടിക്കുന്നത് പോലെ, നിശബ്ദമായി.
അവിടെയാണ് എഴുത്ത് എനിക്ക് കൂട്ടിനെത്തുന്നത്. എനിക്ക് എഴുത്ത് എന്നത് ഒരു കലയല്ല. അതൊരു വൃത്തിയാക്കലാണ്. വീട് അടിച്ചുവാരുന്നതുപോലെ, മനസ്സ് വൃത്തിയാക്കുന്ന പണി.
പലപ്പോഴും ആരെയും ഒന്നും ബോധിപ്പിക്കാനല്ല ഞാൻ എഴുതുന്നത്. ഉള്ളിലൊന്ന് സ്ഥലം കിട്ടാൻ വേണ്ടിയാണ്. സ്വന്തം ചിന്തകളിൽ തട്ടി വീഴാതിരിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ്. പറയാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഉള്ളിൽ കിടന്നാൽ അത് അഴുകി തുടങ്ങും. അത് പിന്നീട് ദേഷ്യമായി പുറത്തുവരും. വെറുതെയിരിക്കുമ്പോൾ കരച്ചിലായി വരും. ഉറങ്ങിയാലും മാറാത്ത ക്ഷീണമായി മാറും.
പക്ഷെ അത് എഴുതിവെക്കുമ്പോൾ, അതിന് ഒരു രൂപം കിട്ടും. കാര്യങ്ങൾ മാറും എന്നല്ല. പക്ഷെ അതിനെ നേരിടാൻ നമുക്ക് ഒരു രൂപം കിട്ടും. “ഇതാണ് എന്റെ സങ്കടം”, “ഇതാണ് എന്റെ പേടി”, “പുറമെ ചിരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഉള്ളിൽ ഞാൻ തളർന്നിരിക്കുകയാണ്” എന്ന് പേര് വിളിക്കുമ്പോൾ, ആ രാക്ഷസൻ വെറുമൊരു വസ്തുവായി മാറും. നമുക്ക് എടുത്തുമാറ്റാൻ പറ്റുന്ന, കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പറ്റുന്ന ഒരു വസ്തു.
നമ്മൾ “സൌഖ്യം” എന്ന് വിളിക്കുന്ന പലതും, യഥാർത്ഥത്തിൽ വേദനകളെ അടുക്കിവെക്കലാണ്. വേദനയെ ഇല്ലാതാക്കലല്ല, മറിച്ച് അത് എല്ലായിടത്തും ചിതറിക്കിടക്കാതെ നോക്കലാണ്.
ഞാൻ മേശ വൃത്തിയാക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ വെറുതെ മേശ തുടക്കുകയല്ല. ഞാൻ എന്റെ തലച്ചോറിനോട് പറയുകയാണ്: “പേടിക്കേണ്ട, നമ്മൾ മുങ്ങിപ്പോകില്ല. എല്ലാം ശരിയാകും.”
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ എഴുതുന്നത് ആരുടെയും കയ്യടിക്ക് വേണ്ടിയല്ല. ഉള്ളിലെ കണ്ണാടിയിലെ പൊടി തുടച്ചുമാറ്റുകയാണ് ഞാൻ. കട്ടിലിനടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച സങ്കടങ്ങളെ പുറത്തെടുത്ത് വെളിച്ചത്ത് വെക്കുകയാണ്.
എഴുത്തുകാർ എന്നത് വെറും കഥ പറയുന്നവരല്ല. അവർ മനസ്സിന്റെ തറ തുടക്കുന്നവരാണ്. രാത്രിയിൽ ചൂലുമായി നടക്കുന്നവരെപ്പോലെ, ഉള്ളിലെ ഇരുട്ടിൽ കിടക്കുന്നതിനെയെല്ലാം വാരികൂട്ടി, അതിനെ ഭംഗിയുള്ള വരികളാക്കി മാറ്റുന്നവർ. അങ്ങനെ മാറ്റുമ്പോൾ, ആ സങ്കടങ്ങൾക്ക് പിന്നീട് നമ്മളെ വേദനിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അതാണ് എനിക്ക് എഴുത്ത്. വൃത്തിയായിക്കിടക്കുന്ന ഒരു മേശ പോലെ. അടുക്കും ചിട്ടയുമുള്ള ഒരു മനസ്സ് പോലെ. എല്ലാം തികഞ്ഞ ഒന്നാകില്ല അത്. പക്ഷെ, ഒന്ന് ശ്വാസം വിടാൻ അത് സഹായിക്കും.
എല്ലാവരെയും പോലെ എന്റെ ജീവിതത്തിലും സങ്കടങ്ങൾ വരാറുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു ദിവസങ്ങളിൽ എനിക്കും ചില അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായി. സത്യം പറഞ്ഞാൽ, അക്കാര്യമോർത്ത് രണ്ടു ദിവസം ഞാൻ വല്ലാതെ അസ്വസ്ഥനായി. വെറുതെ മനസ്സ് വിഷമിപ്പിച്ചു എന്ന് വേണം പറയാൻ. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഞാൻ പഴയ ഉന്മേഷത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയിരിക്കുന്നു. വലിയ സങ്കടങ്ങളാകാം, ചെറിയ തിരിച്ചടികളാകാം, നമ്മൾ ഓരോരുത്തരുടെയും അനുഭവങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. എങ്കിലും, സമാനമായ അവസ്ഥയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരാൾക്കെങ്കിലും ഇതൊരു ആശ്വാസമാകട്ടെ എന്ന് കരുതിയാണ് ഞാൻ ഇതെഴുതുന്നത്. എന്റെ പരിമിതികളെക്കുറിച്ചുള്ള പൂർണ്ണമായ ബോധ്യത്തോടെ തന്നെ പറയട്ടെ, ഈ ചിന്തകൾ നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പുതിയ വെളിച്ചം നൽകിയേക്കാം.
ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും നമ്മൾ എല്ലാവരും സ്വയം ചോദിച്ചുപോകുന്ന ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്. അത് വലിയ ഒച്ചപ്പാടോടെയല്ല വരുന്നത്. വളരെ നിശബ്ദമായി, ഒരു സാധാരണ ദിവസത്തിന്റെ ഇടവേളയിലാകും അത് മനസ്സിലേക്ക് കയറിവരുന്നത്. ചിലപ്പോൾ തീരാത്ത ഒരു രോഗത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച ഒരു കാര്യം നടക്കാതെ പോകുമ്പോൾ, അതുമല്ലെങ്കിൽ പ്രിയപ്പെട്ടതെന്തോ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ… ആ നിമിഷം നമ്മൾ അറിയാതെ ചോദിച്ചുപോകും: “ദൈവം എന്നെ കാണുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, എന്തിനാണിത്ര വേദന?”
നമ്മുടെയൊക്കെ ഉള്ളിൽ ഒരു ധാരണയുണ്ട്; ജീവിതം സുഖകരമാണെങ്കിൽ ദൈവം നമ്മളെ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്നും, കഷ്ടപ്പാടുകൾ വരുമ്പോൾ ദൈവം നമ്മളെ കൈവിട്ടു എന്നും. വേദനകൾ വരുമ്പോൾ നമ്മൾ വിചാരിക്കുന്നത് നമ്മൾ ഒറ്റയ്ക്കായിപ്പോയി എന്നാണ്.
പക്ഷേ, ആ ചിന്ത തെറ്റാണെങ്കിലോ? കഷ്ടപ്പാടുകൾ ദൈവത്തിന്റെ അവഗണനയല്ല, മറിച്ച് അവിടുത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ശ്രദ്ധയാണെങ്കിലോ?
നമ്മൾ പലപ്പോഴും കരുതുന്നത് ജീവിതം സുഖിക്കാനുള്ള ഒരിടമാണെന്നാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ചെറിയൊരു തടസ്സം വരുമ്പോൾ നമ്മൾ പതറിപ്പോകുന്നു. എന്നാൽ സത്യം അതല്ല. ഈ ലോകം ഒരു വിശ്രമകേന്ദ്രമല്ല, മറിച്ച് ഇതൊരു പരീക്ഷാശാലയാണ്. ഒരു പരീക്ഷ നടക്കുമ്പോൾ അധ്യാപകൻ മിണ്ടാതിരിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധയില്ലാത്തതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് വിദ്യാർത്ഥി എന്ത് എഴുതുന്നു എന്ന് ഉറ്റുനോക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ്. തനിക്ക് വേണ്ടാത്ത ഒരാൾക്ക് ആരും പരീക്ഷ നടത്താറില്ലല്ലോ. അതുകൊണ്ട് ഓർക്കുക, ഈ വേദനകൾ നമ്മളെ തകർക്കാനല്ല, മറിച്ച് നമ്മളെ തിരിച്ചറിയാനാണ്.
തീയിൽ വെവാതെ സ്വർണ്ണം തിളങ്ങില്ല. അതുപോലെ, സമ്മർദ്ദങ്ങൾ വരുമ്പോഴാണ് നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ യഥാർത്ഥ വ്യക്തി പുറത്തുവരുന്നത്.
കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുമ്പോഴാണ് നമ്മളിലെ ക്ഷമ അളക്കപ്പെടുന്നത്. ഒന്നും കാണാതിരിക്കുമ്പോഴാണ് നമ്മുടെ വിശ്വാസം തെളിയുന്നത്. എല്ലാം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴാണ് നന്ദി എന്ന വാക്കിന്റെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം നമ്മൾ പഠിക്കുന്നത്. നമ്മൾ ആരാണെന്ന് ദൈവത്തെ അറിയിക്കാനല്ല ഈ പരീക്ഷണങ്ങൾ, മറിച്ച് നമ്മൾ ആരാണെന്ന് നമുക്ക് തന്നെ കാണിച്ചുതരാനാണ് ഈ വേദനകൾ.
നമ്മുടെ കാഴ്ച വളരെ ചെറുതാണ്. ഇന്ന് കാണുന്ന വലിയൊരു സങ്കടം, നാളെ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തിരുത്തലായി മാറിയേക്കാം. ഒരു വലിയ ശസ്ത്രക്രിയ നടക്കുമ്പോൾ രോഗിക്ക് വേദനിക്കും, പക്ഷെ ഡോക്ടർക്ക് അറിയാം ആ വേദന രോഗിയെ രക്ഷിക്കാനാണെന്ന്. അതുപോലെ, എല്ലാം നിയന്ത്രിക്കുന്നവനിൽ വിശ്വാസമർപ്പിച്ച് മുന്നോട്ട് പോവുക.
ഒരു കാര്യം കൂടി ഓർക്കുക, പരീക്ഷണങ്ങൾ വേദനയിലൂടെ മാത്രമല്ല വരുന്നത്. സൗഭാഗ്യങ്ങളും വലിയൊരു പരീക്ഷയാണ്. എല്ലാം തികഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ ദൈവത്തെ മറക്കുന്നുണ്ടോ? സുഖങ്ങൾ നമ്മളെ ഉറക്കിക്കളയും, പക്ഷെ സങ്കടങ്ങൾ നമ്മളെ ഉണർത്തും. അതുകൊണ്ടാണ് ചിലർ കഷ്ടപ്പാടിൽ ദൈവത്തോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നതും, സുഖത്തിൽ അകന്നുപോകുന്നതും.
പ്രശ്നങ്ങൾ മാറുന്നതല്ല യഥാർത്ഥ ആശ്വാസം. പ്രശ്നങ്ങൾക്കിടയിലും തളരാത്ത മനസ്സ് കിട്ടുന്നതാണ് യഥാർത്ഥ അത്ഭുതം. കൊടുങ്കാറ്റ് അടങ്ങുന്നതല്ല, ആ കാറ്റിലും ആടിയുലയാതെ നിൽക്കാൻ പഠിക്കുന്നതാണ് ജയം.
അതുകൊണ്ട്, ജീവിതം വല്ലാതെ ഭാരപ്പെടുമ്പോൾ “എന്തുകൊണ്ട് എനിക്ക് മാത്രം?“ എന്ന് ചോദിക്കുന്നതിന് പകരം, “ഈ വേദന എന്നെ എന്താണ് പഠിപ്പിക്കുന്നത്?” എന്ന് ചിന്തിച്ചു നോക്കൂ.
കാരണം, ദൈവം ഒന്നും വെറുതെ ചെയ്യുന്നില്ല. നിങ്ങളുടെ കണ്ണുനീരിനും കാത്തിരിപ്പിനും അർത്ഥമുണ്ട്. മഴ തോർന്നാൽ ആകാശം തെളിയും പോലെ, ഈ കാലവും കടന്നുപോകും. അതുവരെ വിശ്വസിക്കുക, നിങ്ങൾ തനിച്ചല്ല.
ജീവിതത്തിൽ, ഒരു നിമിഷം പോലും മൂല്യമില്ലാത്തതല്ല. കാന്റീനിലെ വടാ പാവിന്റെ (Vada Paav) ആ മൃദുലമായ ബണ്ണിന്റെ സ്പർശം. സ്നേഹത്തിന്റെ ഉറച്ച സ്വഭാവം. മധുരപലഹാരങ്ങളിലെ അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരങ്ങൾ. ഒരു ചുംബനത്തിന് ശേഷം പടരുന്ന നിശബ്ദത. കഫറ്റീരിയയിലെ മസാല നിറഞ്ഞ ഷവർമ ടോസ്റ്റിന്റെ ആ മൃദുലമായ രുചി. അതിരാവിലെ ബാൽക്കണിയിൽ കാറ്റ് കൊണ്ടുവരുന്ന രാത്രിയുടെ നേർത്ത വിലാപം. ജി.പി.എസ് (GPS) വഴിതെറ്റിക്കുമ്പോൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി കണ്ടെത്തുന്ന പുതിയ ഒരിടം. അടുക്കളയിലെ പാചകമോഹങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന വിഷമം. വിധിയുടെ തീരുമാനം കാത്തിരിക്കുന്നതിന്റെ മടുപ്പ്. കൃത്യമായി തയ്യാറാക്കിയ ഒരു പേസ്ട്രി കടിക്കുമ്പോഴുള്ള ആ ശബ്ദം.
പ്രണയത്തിലേക്ക് അടുക്കുമ്പോൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ആ സങ്കോചം. ഒരു വിദേശ ഭാഷയിലെ വാക്കുകളുടെ സൗന്ദര്യം. പാകത്തിന് തുന്നിച്ചേർത്ത ഒരു ഷർട്ടിന്റെ കൃത്യമായ ഭംഗി. ഒരു ക്ഷണികമായ നോട്ടം കൊണ്ട് ഉടലെടുക്കുന്ന ബന്ധം. ഒരു പിഞ്ചുകുഞ്ഞിന്റെ ആലിംഗനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ആ വലിയ സമ്പന്നത. കൃത്യമായി ഉരുകിയ വെണ്ണയുടെ മാന്ത്രികത. പുതിയ പുസ്തകത്താളുകളിൽ നിന്നുയരുന്ന ഗന്ധം. സ്ഫടികം പോലെ തിളങ്ങുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ മൃദുവായ വീഴ്ച. എന്നോ പ്രിയപ്പെട്ടതായിരുന്ന ഒരു ശബ്ദത്തിന്റെ ദൂരെയുള്ള പ്രതിധ്വനി. പരിചിതമായ കൈകൾ നിങ്ങളെ ചേർത്തുപിടിക്കുമ്പോഴുള്ള ആശ്വാസം.
അജ്ഞാതമായതിനെ നേരിടുമ്പോഴുള്ള ഭയം. മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്ന ദുഃഖത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം. മെട്രോ യാത്രയിൽ അപരിചിതരുടെ മുഖത്ത് കാണുന്ന ദയ. ആഗ്രഹങ്ങളും നേട്ടങ്ങളും തമ്മിലുള്ള, എന്നും അകന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആ വിടവ്. ലോഹപ്രതലങ്ങളിൽ മഴത്തുള്ളികൾ വീഴുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സംഗീതം. ചിന്തകളെ വേട്ടയാടുന്ന, പറയാതെ പോയ വികാരങ്ങൾ. നാവിൽ നിന്നും വീണുപോയ വാക്കുകൾ.
കണ്ടുമുട്ടുന്ന ഓരോ അനുഭവങ്ങളും വികാരങ്ങളും നിങ്ങളുടെ സത്തയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; സ്പർശിക്കാനാവുന്നതും അല്ലാത്തതുമായ എല്ലാം നിങ്ങളിൽ മായാത്ത മുദ്രകൾ പതിപ്പിക്കുന്നു. ക്ഷണികമായ ഈ ജീവിതത്തിൽ ഒന്നും, ആരും, ഒട്ടും അപ്രസക്തമല്ല.
ചില ഇടങ്ങളുണ്ട്, നമ്മളിൽ നിന്ന് അഭിനയങ്ങളൊന്നും ആവശ്യപ്പെടാത്ത ചില ഇടങ്ങൾ. അവിടെ നമ്മുടെ പേരോ, പദവിയോ, പാതിവഴിയിലായ ജോലികളോ ഒന്നും ഒരു വിഷയമേയല്ല. മരുഭൂമി കടലുപോലെയാണ്, അല്ലെങ്കിൽ രാത്രിയിലെ ആകാശം പോലെ. ക്രൂരതയോ കരുണയോ അല്ല, മറിച്ച് അത് വെറും… ലളിതമാണ്. ആ ലാളിത്യം ഒരു വലിയ ആശ്വാസം പോലെ തോന്നും.
മ്ലൈഹയിലെ സായാഹ്നം. സൂര്യൻ തന്റെ ക്ഷീണം മറന്ന് ഉദാരമായി വെളിച്ചം വിതറുന്ന സമയം. ഇവിടെ മണൽത്തരികൾ ഒരു നിശബ്ദ സംഗീതം പോലെ മാറുന്നു. നമ്മൾ വെക്കുന്ന ഓരോ ചുവടും കാറ്റ് മായ്ച്ചുകളയാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്ന ഓരോ വാചകങ്ങളാണ്.
നെറ്റ ഇഹാന്റെ കൈ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ മണൽക്കുന്നിന് വലിയ കുത്തനെയൊന്നുമില്ല, പക്ഷെ മണൽ കാലിനടിയിൽ നിന്ന് വഴുതി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. “ഇവിടെ ഒന്നും നിനക്ക് സ്വന്തമാക്കാനാവില്ല, നിന്റെ ബാലൻസ് പോലും” എന്ന് ആ മണൽത്തരികൾ നമ്മളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ
ദൂരെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ അവർ രണ്ട് നിഴൽരൂപങ്ങൾ മാത്രം. മുന്നോട്ട് ആഞ്ഞു നടക്കുന്ന ഒരമ്മയും, ഗൗരവത്തോടെ, എന്തോ വലിയ ദൗത്യത്തിനെന്ന പോലെ കാലെടുത്ത് വെക്കുന്ന ഒരു കുഞ്ഞും. ആ വലിയ ആകാശത്തിന് കീഴിൽ നമ്മുടെ ചിന്തകൾക്ക് പോലും വലിപ്പം കുറയുന്നതുപോലെ. ദൂരെ, ആ മണൽപരപ്പിന്റെ വന്യമായ വക്രതകൾക്ക് നടുവിൽ, മനുഷ്യൻ വരച്ച വരകൾ പോലെ ഇലക്ട്രിക് ടവറുകൾ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു; പ്രകൃതിക്ക് മേൽ അധികാരം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ നിഷ്ഫലമായ ശ്രമം പോലെ.
ജീവിതവും പലപ്പോഴും ഇതുപോലെയാണ്. നമ്മൾ ഉറപ്പുകളും, സമയക്രമങ്ങളും, പദ്ധതികളും കൊണ്ട് കോട്ടകൾ പണിയുന്നു. ശൂന്യതയ്ക്ക് മേൽ അധികാരം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ നമ്മൾ ‘പുരോഗതി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. എന്നാൽ മരുഭൂമിക്ക് അതിലൊന്നും വലിയ താല്പര്യമില്ല. മണൽ നമ്മളെ സത്യസന്ധരാക്കുന്നു.
പണ്ടൊരിക്കൽ ഞാൻ കുറിച്ചിരുന്നു, ഒരു മണൽത്തരി പോലെയാവുന്നതിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച്. അത് ബഹളങ്ങളില്ലാത്ത, നേട്ടങ്ങളുടെ കണക്കെടുപ്പില്ലാത്ത ഒരുതരം സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്. “ഞാൻ പ്രധാനപ്പെട്ടവനാവണം” എന്ന ഭാരത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനം. ഒന്നിന്റെയും കാരണമാവാതെ തന്നെ, വലിയൊന്നിന്റെ ഭാഗമാവുക. അത് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ ഉള്ളിലെന്തോ ഒന്ന് അയയുന്നു, ശാന്തമാകുന്നു.
കാരണം, നാം അനുഭവിക്കുന്ന പല സങ്കടങ്ങളും “എനിക്കൊരു വിലയുണ്ടാവണം” എന്ന നിർബന്ധബുദ്ധിയിൽ നിന്ന് വരുന്നതാണ്. എന്നാൽ മരുഭൂമി മറ്റൊരു തരം ‘വില’യാണ് നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. ഞാൻ ഇവിടെയുണ്ട്, എനിക്ക് സ്നേഹിക്കാൻ കഴിയും, എനിക്കൊരു പിഞ്ചുകൈ പിടിച്ച് മുന്നോട്ട് നടക്കാൻ കഴിയും – അത് മാത്രം മതി ഞാൻ പ്രസക്തനാവാൻ.
നെറ്റയെയും ഇഹാനെയും നോക്കൂ. അവിടെ വലിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങളൊന്നുമില്ല. അഭിനയിച്ചു തീർക്കുന്ന വീരഗാഥകളില്ല. അവിടെ ചലനം മാത്രം. കരുതൽ മാത്രം. പരസ്പരം താങ്ങായി മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന ചുവടുകൾ മാത്രം. എങ്കിലും, അതൊരു പ്രപഞ്ചത്തോളം വലിപ്പമുള്ള കാര്യമായി തോന്നുന്നു. ഒരുപക്ഷെ അതങ്ങനെ തന്നെയായിരിക്കാം.
മാതാപിതാക്കളാവുക എന്നതും അങ്ങനെയാണ്. പുറമെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ അതൊരു വലിയ സംഭവമായി തോന്നണമെന്നില്ല. അത് കുഞ്ഞിന്റെ ഉടുപ്പ് ശരിയാക്കി കൊടുക്കുന്നതോ, വീഴാതെ കൈ പിടിക്കുന്നതോ, കുഞ്ഞുകാലുകൾക്ക് ഒപ്പമെത്താൻ സ്വന്തം വേഗത കുറക്കുന്നതോ ഒക്കെയാവാം. പക്ഷെ ആ സാധാരണ പ്രവൃത്തികൾക്കുള്ളിൽ അസാധാരണമായ ഒരു തീരുമാനമുണ്ട്: “ഞാനൊരു അഭയസ്ഥാനമാവുക” എന്ന തീരുമാനം.
നെറ്റ ഇഹാന്റെ കൈ പിടിക്കുമ്പോൾ അത് വെറുമൊരു സഹായമല്ല, അതൊരു ഉറപ്പാണ്: “നിനക്ക് ഈ ലോകത്തേക്ക് നടക്കാം, ഞാൻ കൂടെയുണ്ട്. നിലം വഴുതിയാലും ഞാൻ മാറില്ല.”
ഇഹാന് ഇതൊന്നും അറിയില്ല. അവന് ആ മണൽക്കുന്ന് ഒരു പർവ്വതമാണ്, ഓരോ ചുവടും ഓരോ സാഹസികതയാണ്. മുതിർന്നവരായ നമ്മളാണ് പലപ്പോഴും ഈ നിമിഷങ്ങളെ വെറുതെ ആസ്വദിക്കാൻ മറന്നുപോകുന്നത്. നമുക്കെല്ലാം ഒരു “അവസാനം” വേണം. എന്നാൽ മരുഭൂമിക്ക് അവസാനങ്ങളില്ല, തുടർച്ചകൾ മാത്രമേയുള്ളൂ.
‘ചെറുതാവുക’ എന്നത് ഒരു കുറവല്ല. അതൊരു വലിയ തിരിച്ചറിവാണ്. “ഞാൻ നിസ്സാരനാണ്” എന്ന് സമ്മതിക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന സമാധാനം വലുതാണ്. ഈ ലോകം മുഴുവൻ ചുമലിലേറ്റേണ്ട ആവശ്യം എനിക്കില്ല. എനിക്ക് ചുമക്കേണ്ടത് ഇത്രമാത്രം – എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ കൈകൾ, കുറച്ചു സ്നേഹം, പിന്നെ മുന്നോട്ടുള്ള ഈ ചുവടുകൾ.
ആ ചിത്രത്തിന്റെ അരികുകളിൽ മറ്റൊന്നു കൂടിയുണ്ട്. സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുകയാണ്. വെളിച്ചം മായുന്നു. ഈ നിമിഷം ഇപ്പോൾ തന്നെ ഒരു ഓർമ്മയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതാണ് മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതിലെ വേദനയും സൗന്ദര്യവും. ഒന്നും ശാശ്വതമല്ലെന്നറിഞ്ഞിട്ടും നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്നു, കൈകോർത്ത് നടക്കുന്നു. അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ധൈര്യം. കീഴടക്കലല്ല, മറിച്ച് “കൂടെയുണ്ടാവുക” എന്നതാണ് പ്രധാനം.
മ്ലൈഹയിലെ ആ മണൽക്കുന്നിൽ, ആകാശത്തിന് കീഴെ, നെറ്റയും ഇഹാനും ഒന്നും തെളിയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല. അവരങ്ങനെ നടക്കുകയാണ്. ക്ഷമയോടെ, സ്നേഹത്തോടെ ആ മരുഭൂമി അവരെ അതിനനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു..
“ഏണി വീട്…” എന്റെ മകൻ അവന്റെ ചിത്രത്തിന് നൽകിയ പേരാണത്. അതൊരു ഗോപുരമല്ല, കെട്ടിടമല്ല, വെറും നിറങ്ങളുടെ കൂമ്പാരവുമല്ല. അതൊരു ‘ഏണി വീട്’ ആണ്. വീടിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം അതിന്റെ ചുവരുകളോ മേൽക്കൂരയോ അല്ല, മറിച്ച് ഒരിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് നീങ്ങുന്ന വഴികളാണെന്ന് അവൻ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ജീവിതം തന്നെ പടവുകൾ കയറലണെന്നും, ഒരു ചെറിയ ലോകത്തുനിന്ന് അടുത്തതിലേക്ക് ചുവടുവെക്കലാണെന്നും തോന്നിപ്പിക്കുന്ന ഒന്ന്.
അവൻ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ആ ‘ആന്തരിക ലോകത്തെ’ ഞാൻ എന്നും കൗതുകത്തോടെ നോക്കാറുണ്ട്. പതിവുപോലെ, വലിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെയാണ് ഇതും എന്റെ മുന്നിലെത്തിയത്. വഴിയരികിൽ ആരും കാണാതെ കിടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ കല്ലുപോലെ, ശ്രദ്ധിക്കുന്നവരെ മാത്രം കാത്തിരിക്കുന്ന ഒന്ന്.
അരികുകൾ അല്പം ചുരുണ്ട ഒരു പച്ചക്കടലാസ്. അതിൽ കട്ടിപിടിച്ച ക്രയോൺ വരകൾ. മുകളിൽ പിങ്ക്, അതിനടുത്ത് തുറന്ന മഞ്ഞ, ഒരു വശത്ത് സംരക്ഷണം പോലെ തവിട്ടുനിറം. നടുവിലൂടെ ബലമുള്ള ഒരു തറയെന്നോണം കടും പച്ചവര. പിന്നെ എന്റെ കണ്ണുടക്കിയത് ആ നീല നിറത്തിലാണ്. പടവുകൾ പോലെ, ഏണിപ്പടികൾ പോലെ അടുക്കിവെച്ച നീല വരകൾ.
മുതിർന്നവർ വരയ്ക്കുന്ന വീടുപോലെയല്ല ഇത്. ത്രികോണരൂപത്തിലുള്ള മേൽക്കൂരയോ ചതുരത്തിലുള്ള ജനലുകളോ ഒന്നും ഇതിലില്ല. എങ്കിലും എനിക്കറിയാം, ഇതൊരു വീടാണെന്ന്. കാരണം, കുട്ടികൾ വരയ്ക്കുന്നത് അവർ കണ്മുന്നിൽ കാണുന്നതിനെയല്ല; മറിച്ച്, അവർ ഉള്ളിൽ കാണുന്ന അർത്ഥങ്ങളെയാണ്.
തെരുവിൽ നിന്ന് നോക്കുന്നവർക്ക് ഭംഗി തോന്നാനല്ല ‘ഏണി വീട്’ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിനുള്ളിൽ ജീവിക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടിയാണത്. വീട് എന്നത് പല അടുക്കുകളാണെന്ന് (Layers) തിരിച്ചറിയുന്ന മനസ്സിന് വേണ്ടിയുള്ള ഒന്ന്. ചിലപ്പോൾ പ്രകാശമാനമായ, ചിലപ്പോൾ ഇരുണ്ട, ചിലപ്പോൾ ശബ്ദമുഖരിതമായ, മറ്റുചിലപ്പോൾ ശാന്തമായ അടുക്കുകൾ. ചില പടികൾ ആവേശത്തോടെ ചാടിക്കയറാം, ചിലത് വീഴാതെ സൂക്ഷിച്ചു മാത്രം കയറേണ്ടിവരും.
അവൻ ‘ഏണി വീട്’ എന്ന് പറയുമ്പോൾ എനിക്ക് കേൾക്കാവുന്നത് വെറുമൊരു പേരല്ല; മറിച്ച്, ‘ഉൾപ്പെടലിന്റെ’ (Belonging) ഒരു വലിയ തത്വശാസ്ത്രമാണ്. ആ വീട്ടിൽ നിങ്ങൾക്ക് ഒരേ മുറിയിൽ എക്കാലവും ഇരിക്കാനാവില്ല. നിങ്ങൾ ചലിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കണം. ഉയരങ്ങളിലേക്ക് കയറണം.
ഒരു കുട്ടിയുടെ ദിവസവും ഇതുപോലെ പല നിലകളുള്ളതാണ്. പ്രഭാതം ഒരു നിലയാണ്, സ്കൂൾ മറ്റൊരു നില, കളിസ്ഥലം വേറൊന്ന്. വിശപ്പ് എന്നത് അതിന്റേതായ നിയമങ്ങളുള്ള വേറൊരു നിലയാണ്. ഉറക്കം ഏറ്റവും മുകളിലെ നിലയും; അവിടെ ലോകം ശാന്തമാവുകയും മറ്റുള്ളവർ നിശബ്ദരാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഒരുപക്ഷേ അവന്റെ ഉള്ളിലെ ഭാഷയിൽ, ആ നീല നിറമാവാം ഈ ലോകങ്ങളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഏണി. അതില്ലെങ്കിൽ ആ നിറങ്ങളെല്ലാം ചിതറിപ്പോയേനെ. ആ നീല വരകളാണ് അവയെ ഒരൊറ്റ ഇടമാക്കി മാറ്റുന്നത്. ഒരു ആകൃതി ശരിയാകുന്നത് വരെ ആവർത്തിക്കാനുള്ള ആ മനസ്സ്, അവന്റെ കുഞ്ഞു കൈകളുടെ ഗൗരവം… അതൊരുതരം സ്നേഹമാണ്. ആർക്കും വേണ്ടിയല്ലെങ്കിൽ കൂടി, ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തോടുള്ള സ്നേഹം.
മുതിർന്നവരായ നമ്മൾ ഇതിന് നേരെ വിപരീതമാണ്. നമ്മൾ എല്ലാം മാറ്റിവെക്കുന്നു. സമയം ശരിയാകാൻ, നല്ല സാഹചര്യങ്ങൾ ഒത്തുവരാൻ, നമ്മൾ തന്നെ ഒന്നുകൂടി മെച്ചപ്പെടാൻ… അങ്ങനെ കാത്തിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കുട്ടികൾ അങ്ങനെയല്ല. അവർ സാധാരണ ജീവിതത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് തുടങ്ങുന്നു. കൈയിലുള്ളത് വെച്ച് അവർ നിർമ്മാണം തുടങ്ങുന്നു. അവരുടെ ധൈര്യം പ്രായോഗികമാണ്.
ഈ ചിത്രം എന്നെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചതും അതാണ്. വാക്കുകൾ പഠിക്കും മുൻപേ കുട്ടികൾ നിറങ്ങളിൽ അർത്ഥം കണ്ടെത്തുന്നു. പിങ്ക് ഒരു മേൽക്കൂരയാകാം, മഞ്ഞ ചിരികൾ നിറഞ്ഞ മുറിയാകാം, തവിട്ട് സുരക്ഷിതത്വമാവാം. ഏറ്റവും താഴെയുള്ള ആ ചുവപ്പ്, അത് മണ്ണിനെ തൊട്ടുനിൽക്കുന്ന, ഭാരം താങ്ങുന്ന ഭാഗമാവാം.
മുതിർന്നവരുടെ യുക്തി വെച്ച് നോക്കിയാൽ ഇതിനെ വെറുമൊരു വരയായി തള്ളിക്കളയാം. എന്നാൽ കുട്ടികളുടെ കല യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ഭൂപടമാണ്. വഴികളുടെയല്ല, വികാരങ്ങളുടെ ഭൂപടം. ഇതൊരു വീടാണെങ്കിൽ, അത് ‘മൂഡുകൾ’ (Moods) കൊണ്ട് പണിത വീടാണ്. അതൊരു ഏണി വീടാണെങ്കിൽ, കയറുന്നതിനനുസരിച്ച് നമ്മളും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും എന്ന വലിയ സത്യം അത് പറയുന്നു.
കുട്ടികൾ മാറ്റങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇന്ന് ഒരു കസേര അവർക്ക് പർവ്വതമാണെങ്കിൽ, നാളെ അതൊരു കപ്പലാണ്, പിന്നീട് അതൊരു ഗുഹയാണ്. ഒന്നും സ്ഥിരമല്ല. എന്തും മറ്റൊന്നായി മാറാം. ‘ഏണി വീട്’ പണിതിരിക്കുന്നത് ആ വിശ്വാസത്തിന്മേലാണ്.
വീട് എന്നത് പണിതീർത്ത ഒരു കെട്ടിടമല്ല, മറിച്ച് പടുക്കിവെച്ച, ജീവനുള്ള ഒന്നാണെന്ന് നമ്മളിൽ പലരും മറന്നുപോകുന്നു. നിറങ്ങൾ കൊണ്ടും പടവുകൾ കൊണ്ടും നമ്മൾ എന്നും പണിതുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്ന ഒന്ന്. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ നടുവിലായി അവൻ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ആ രീതിയിൽ പോലും ഒരു ആശ്വാസമുണ്ട്. ഒരു വീടിന് ഒരു ഹൃദയം വേണമെന്നും, ജീവിതത്തിന് ഒരു കേന്ദ്രം വേണമെന്നും അവൻ അറിയാതെ തന്നെ തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ടാവാം.
കടലാസിന്റെ അറ്റങ്ങൾ ചുരുണ്ടതാവാം, അപൂർണ്ണമാവാം. പക്ഷേ ആ ‘ഏണി വീട്’ അവിടെ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. പുസ്തകങ്ങളിലെ വീടുകളെപ്പോലെയാകാൻ അത് ശ്രമിക്കുന്നില്ല. അത് അതുപോലെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.
അവൻ അറിയാതെ എനിക്ക് തന്ന സമ്മാനവും അതാണ്. സത്യമാകാൻ ലോകം എപ്പോഴും നമുക്ക് പരിചിതമായ രീതിയിൽ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ. വീട് എന്നത് നാം താമസിക്കുന്ന ഇടം മാത്രമല്ല, ആരും കാണാതെ, മനസ്സ് സ്വതന്ത്രമാകുമ്പോൾ നാം ഉള്ളിൽ പണിയുന്ന രഹസ്യ ഇടം കൂടിയാണെന്ന തിരിച്ചറിവ്.
ഏണി വീട്’ – ആ വാക്ക് ഞാൻ കുറെക്കാലം ഓർക്കും. നമുക്കെല്ലാവർക്കും അങ്ങനെയൊരിടം ആവശ്യമാണ്. കയറിപ്പോകാൻ ഒരിടം. ഓരോ പടിയും നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ മറ്റൊരു മുറിയിലേക്ക് തുറക്കുന്ന ഒരിടം. നിറങ്ങൾ ചേർച്ചയുള്ളതാകണമെന്നില്ല, അവ നമ്മുടേതാണെന്ന് തോന്നിയാൽ മാത്രം മതി.
ഇന്ന് രാത്രി, ആ പച്ചക്കടലാസ് ഞാൻ സൂക്ഷിച്ചുവെക്കും. അതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് അതൊരു ജാലകമായതുകൊണ്ട്. ഒരു നിമിഷ നേരത്തേക്ക്, എന്റെ മകന്റെ ലോകത്തിന്റെ വക്കിൽ നിന്ന് ഉള്ളിലേക്ക് നോക്കാൻ അത് എന്നെ അനുവദിച്ചതുകൊണ്ട്.
ഞാൻ ഈ നിമിഷത്തെ കടന്നുപോയി, പക്ഷെ ഈ നിമിഷം എന്നെ വിട്ടുപോയിട്ടില്ല. എന്റെ മകന് ഒരു വയസ്സുള്ളപ്പോഴുള്ള ഒരു ഓർമ്മ.
സമയം എന്നത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ലളിതമായ ഒന്നാണെന്നാണ് നമ്മൾ കരുതുന്നത്. ഒരു മിനിറ്റ് എന്നാൽ എല്ലാവർക്കും ഒരു മിനിറ്റ് തന്നെ. ഇന്നലെ കഴിഞ്ഞു, നാളെ വരാനിരിക്കുന്നു, ‘ഇപ്പോൾ’ എന്നത് മാത്രമാണ് സത്യം. ഇതല്ലേ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ സാധാരണയുള്ള ഒരു തോന്നൽ? എന്നാൽ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തം (Relativity Theory) എന്ന വലിയൊരു അറിവ് വന്നതോടുകൂടി ഈ ധാരണ ആകെ മാറിമറിഞ്ഞു. സമയം എല്ലാവർക്കും ഒന്നല്ല. ഇതൊരു കവിതയോ തമാശയോ അല്ല, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വലിയൊരു സത്യമാണ്. ഇത് വെറുമൊരു അറിവ് മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തെപ്പറ്റി നമ്മൾ ചിന്തിക്കുന്ന രീതിയെ തന്നെ മാറ്റിമറിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒന്നാണ്. നാളെ എന്ത് ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കണമെന്നോ, ഓഫീസിലേക്ക് ഏത് വസ്ത്രം ധരിക്കണമെന്നോ ഒക്കെ ആലോചിക്കുന്നതിനൊപ്പം, നമ്മൾ കുറച്ച് ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കേണ്ട ഒന്നാണിതെന്ന് എനിക്ക് വ്യക്തിപരമായി തോന്നുന്നു. നമ്മൾ ലോകത്തെ കാണുന്ന രീതിയിൽ തന്നെ വലിയ മാറ്റം കൊണ്ടുവരാൻ ഇതിന് കഴിയും. നിത്യജീവിതത്തിലെ സാധാരണ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും ഇത്തരം കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നത് ഏറെ ഗുണകരമാണ്. എന്നെയും നിങ്ങളെയും ഒന്നു പോസിറ്റീവായി ചിന്തിപ്പിക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശത്തിലാണ് ഞാൻ ഇത് ഇവിടെ കുറിക്കുന്നത്.
“പഴയതെല്ലാം കഴിഞ്ഞുപോയി, അതൊന്നും ഇനി ഇല്ല” എന്ന് നമ്മൾ പറയാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ സിദ്ധാന്തം നമ്മോട് ഒരു വലിയ രഹസ്യം പറയുന്നു. ഞാൻ ഇതൊന്നു വിശദീകരിക്കാൻ ഒരു സിനിമയുടെ ഉദാഹരണം പറയാം. നിങ്ങൾ ഒരു തീയേറ്ററിൽ ഇരുന്ന് സിനിമ കാണുകയാണെന്ന് കരുതുക. സ്ക്രീനിൽ ഓരോ രംഗവും ഒന്നിന് പുറകെ ഒന്നായി വരുന്നു. നായകൻ കുട്ടിയായിരിക്കുന്ന രംഗം കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ നമ്മൾ കാണുന്നത് അവൻ യുവാവാകുന്നതാണ്. ആ സമയം നമുക്ക് തോന്നും, ‘കുട്ടിക്കാലം കഴിഞ്ഞുപോയി, അത് മാഞ്ഞുപോയി’ എന്ന്. എന്നാൽ സത്യത്തിൽ അത് മാഞ്ഞുപോയോ? ഇല്ല. പ്രൊജക്ഷൻ റൂമിലിരിക്കുന്ന ആ സിനിമയുടെ ഫിലിം റോൾ (Reel) ഒന്ന് എടുത്തു നോക്കൂ. അതിൽ നായകന്റെ കുട്ടിക്കാലവും, യൗവനവും, വാർദ്ധക്യവും എല്ലാം ഒരേ റോളിനുള്ളിൽ, ഒരേ സമയത്ത് തന്നെ ചുരുട്ടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമ കാണുന്ന നിങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ ‘സമയം’ കടന്നുപോകുന്നതായി തോന്നുന്നുള്ളൂ. ആ ഫിലിം റോളിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തുടക്കവും ഒടുക്കവും എല്ലാം ഒരേസമയം അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. നമ്മുടെ ജീവിതവും ഇതുപോലെയാണെങ്കിലോ? പ്രപഞ്ചം എന്ന വലിയ ഫിലിം റോളിൽ, നിങ്ങളുടെ ജനനം മുതൽ മരണം വരെയുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നേരത്തെ തന്നെ ‘ഉണ്ട്’. നമ്മൾ അത് ഓരോന്നായി അനുഭവിച്ചു തീർക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ കാണുന്ന രംഗം മാത്രമാണ് സത്യം എന്ന് നമ്മൾ തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു, എന്നാൽ കഴിഞ്ഞുപോയ രംഗങ്ങളും വരാനിരിക്കുന്ന രംഗങ്ങളും ആ വലിയ റോളിൽ ഭദ്രമായി ഇരിപ്പുണ്ട്. നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ സ്ക്രീനിൽ ഈ പോസ്റ്റ് ഇരുന്ന് തോണ്ടുന്നത് ഉൾപ്പെടെ!! : )
നമ്മൾ സാധാരണയായി കരുതുന്നത് സമയം ഒരു നദി പോലെയാണെന്നാണ്. അത് ഒഴുകിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞുപോയത് വെള്ളം പോലെ ഒഴുകിപ്പോയി, ഇനി അത് തിരിച്ചുവരില്ല. എന്നാൽ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്; സമയം ഒരു നദിയല്ല, അതൊരു വലിയ ഭൂപടം പോലെ വിരിഞ്ഞു കിടപ്പാണ്. ഇതൊന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. ഒരു ഭൂപടത്തിൽ ഒരേസമയം പല സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. നിങ്ങളുടെ ജന്മനാടും, നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നിൽക്കുന്ന സ്ഥലവും, നാളെ പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ഥലവും. ഇവയെല്ലാം ആ ഭൂപടത്തിൽ ഒരേസമയം ഉണ്ട്. നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഒരിടത്താണെന്ന് കരുതി പഴയ സ്ഥലം മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ലല്ലോ? അത് അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. നിങ്ങൾ അവിടെ ഇല്ലെന്ന് മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇതുപോലെയാണ് സമയവും. നിങ്ങളുടെ കുട്ടിക്കാലവും, യൗവനവും, വാർദ്ധക്യവും എല്ലാം ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഒരേസമയം ‘നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്’. നമ്മൾ ഓരോ നിമിഷത്തിലൂടെയും സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം.
ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ വിചിത്രമായി തോന്നാം, പക്ഷെ ഇതിൽ വലിയൊരു സമാധാനമുണ്ട്. നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രിയപ്പെട്ടവരെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ സങ്കടപ്പെടാറുണ്ട്. അവർ “ഇല്ലാതായി” എന്ന് നമ്മൾ കരയുന്നു. എന്നാൽ സത്യത്തിൽ, അവർ ഇല്ലാതായിട്ടില്ല. നമ്മൾ ഒരു ട്രെയിനിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ, പിന്നിട്ട സ്റ്റേഷനുകൾ നമ്മുടെ കൺമുന്നിൽ നിന്ന് മാഞ്ഞുപോകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആ സ്റ്റേഷനുകൾ ഇല്ലാതായി എന്ന് ആരെങ്കിലും പറയുമോ? ഇല്ല, ആ സ്റ്റേഷനുകൾ അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. നമ്മൾ അതിനെ കടന്നുപോയി എന്ന് മാത്രമേയുള്ളൂ. അതുപോലെ, മരിച്ചുപോയവരും കടന്നുപോയ നല്ല നിമിഷങ്ങളും സമയത്തിന്റെ ഈ വലിയ ഭൂപടത്തിൽ സുരക്ഷിതമായി ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്. നമുക്ക് അങ്ങോട്ട് തിരിച്ചുപോകാൻ കഴിയില്ലായിരിക്കാം, പക്ഷേ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കണക്കെടുപ്പിൽ ഒന്നും മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ല.
ഇവിടെയാണ് കാര്യങ്ങളുടെ ഗൗരവം മാറുന്നത്. സമയം ഒലിച്ചുപോകുന്നില്ലെങ്കിൽ, നമ്മൾ ചെയ്യുന്ന ഓരോ ചെറിയ കാര്യവും അത് വലുതായാലും ചെറുതായാലും, എന്നെന്നേക്കുമായി ഇവിടെയുണ്ടാകും. ഉദാഹരണത്തിന്, വിശക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് നിങ്ങൾ വാങ്ങി കൊടുത്ത ഭക്ഷണപ്പൊതി, ബസ്സിൽ തിരക്കിനിടയിൽ മുതിർന്ന ഒരാൾക്ക് ഒഴിഞ്ഞുകൊടുത്ത സീറ്റ്, അല്ലെങ്കിൽ വിഷമിക്കുന്ന ഒരു സുഹൃത്തിന് നിങ്ങൾ ഒരു സാന്ത്വനമായി കൂടെയുണ്ടായപ്പോൾ… ഇതൊന്നും കാറ്റിൽ പറന്നുപോകുന്നില്ല. ഇവ ഓരോന്നും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചുവരിൽ എഴുതിവെച്ച വരികൾ പോലെയാണ്. നിങ്ങൾ ജീവിക്കുന്ന ജീവിതം വെറുതെ ഒരു യാത്രയല്ല, മറിച്ച് നിങ്ങൾ ഓരോ നിമിഷവും ഓരോ ഇഷ്ടിക വെച്ച് ഒരു വലിയ കൊട്ടാരം പണിയുകയാണ്. അത് പൊളിച്ചുനീക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട്, ഓരോ നിമിഷവും വിലപ്പെട്ടതാണ്. നമ്മൾ വെറുതെ സമയം തള്ളിനീക്കുകയല്ല, മറിച്ച് കാലത്തിന് മായ്ക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒപ്പുകൾ ചാർത്തുകയാണ്.
ഈ ആശയം നമ്മുടെ സ്വന്തം മലയാള സിനിമയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചാൽ ഒന്നുകൂടി എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാം. നമുക്കെല്ലാവർക്കും പ്രിയപ്പെട്ട ‘മണിച്ചിത്രത്താഴ്’ എന്ന സിനിമ തന്നെ എടുക്കാം. അതിലെ തിലകൻ ചേട്ടനോ, നെടുമുടി വേണു ചേട്ടനോ, ഇന്നസെന്റ് ചേട്ടനോ ഒന്നും ഇന്ന് നമ്മുടെ കൂടെയില്ല. എന്നാൽ നമ്മൾ ഇന്നും ടിവിയിൽ ആ സിനിമ കാണുമ്പോൾ, അവർ നമുക്ക് മുന്നിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ആ സിനിമയുടെ ലോകത്ത് അവർക്ക് മരണമില്ല. അവരുടെ ശബ്ദവും, ചിരിയും, അഭിനയവും ആ ഫിലിം റീലിൽ എക്കാലത്തേക്കുമായി പതിഞ്ഞു കിടപ്പുണ്ട്. നമ്മൾ പ്ലേ ബട്ടൺ അമർത്തുമ്പോൾ ആ സമയം വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം. ഇതുപോലെയാണ് പ്രപഞ്ചവും. നമ്മൾ സ്നേഹിച്ചവർ, നമ്മളെ വിട്ടുപോയവർ… അവർ കാലത്തിന്റെ മറ്റൊരു ‘റീലിൽ’ ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട്. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ അവരെ കാണുന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് അവർ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല.
ഒരുപക്ഷെ നിങ്ങൾക്ക് തോന്നാം, “ടിവിയിൽ കാണുന്നത് വെറും നിഴലുകളല്ലേ, അവർ സത്യത്തിൽ മരിച്ചുപോയില്ലേ?” എന്ന്. ശരിയാണ്, നമ്മുടെ ഈ ‘ഇന്നത്തെ’ ലോകത്ത് അവർ ഇല്ല. പക്ഷെ ഒന്ന് ചിന്തിക്കൂ, നമ്മൾ താമസിച്ചിരുന്ന പഴയ വീട് വിട്ട് പുതിയ ഒരിടത്തേക്ക് മാറിയാൽ, പഴയ വീട് ഇല്ലാതാകുമോ? ഇല്ല, അത് അവിടെത്തന്നെയുണ്ടാകും. അതുപോലെ 1993 എന്ന വർഷത്തിൽ, ആ ഷൂട്ടിംഗ് സെറ്റിൽ, അവർ ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട്. അതൊരു ഓർമ്മ മാത്രമല്ല, ഭൗതികമായ ഒരു സത്യം തന്നെയാണ്. നമ്മൾ കാലത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് അവരിൽ നിന്നും ഒരുപാട് ദൂരം മുന്നോട്ട് പോയി എന്ന് മാത്രം. നമുക്ക് തിരികെ ചെല്ലാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് ആ ലോകം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ഒരർത്ഥത്തിൽ, മരണം എന്നത് ഒരു ‘അവസാനമല്ല’, മറിച്ച് നമ്മൾ നിൽക്കുന്ന സമയത്തിൽ നിന്നും അവർ മറ്റൊരു സമയത്തിലേക്ക് മാറി നിൽക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം.
ഒരു കവറിനുള്ളിൽ ഇരിക്കുന്ന, ഇതുവരെ വായിക്കാത്ത ഒരു കത്ത് പോലെയാണ് ഭാവി. ആ കത്ത് അവിടെയുണ്ട്, പക്ഷെ അത് പൊട്ടിച്ചു വായിക്കുമ്പോഴേ നിങ്ങൾക്ക് അതിന്റെ അനുഭവം കിട്ടുകയുള്ളൂ. നിങ്ങളുടെ തീരുമാനങ്ങളും, നിങ്ങളുടെ കഷ്ടപ്പാടുകളും, നിങ്ങളുടെ സ്നേഹവും എല്ലാം യഥാർത്ഥമാണ്. അവയാണ് ആ ഭൂപടത്തെ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, നമ്മുടെ ജീവിതം മിന്നിമറയുന്ന ഒരു വെളിച്ചമല്ല. അത് എന്നെന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സൃഷ്ടിയാണ്. ഇന്നലെ എന്നത് ഒരു ഓർമ്മ മാത്രമല്ല, അതൊരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. അതുകൊണ്ട്, ഈ നിമിഷത്തെ സ്നേഹിക്കുക. കാരണം, നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെയ്യുന്നത് എന്താണോ, അത് പ്രപഞ്ചമുള്ളിടത്തോളം കാലം ‘ഉണ്ടായിരിക്കും’.
ഈ തിരിച്ചറിവ് നമുക്ക് നൽകുന്ന ആശ്വാസം ചെറുതല്ല. കഴിഞ്ഞുപോയ തെറ്റുകളെ ഓർത്ത് ഇനി നമ്മൾ നീറേണ്ടതില്ല; അതൊരു പഴയ സ്റ്റേഷൻ മാത്രമാണ്, നമ്മൾ അത് പിന്നിട്ടു കഴിഞ്ഞു. നാളെയെ ഓർത്ത് വെറുതെ ഭയപ്പെടേണ്ട കാര്യവുമില്ല, കാരണം അതും ഈ യാത്രയുടെ ഭാഗമായി അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. എല്ലാം അതിന്റേതായ ഇടങ്ങളിൽ ഭദ്രമാണെന്ന അറിവ്, മനസ്സിന്റെ ഭാരം കുറയ്ക്കട്ടെ. നമ്മൾ ചെയ്യേണ്ടത് ഒരേയൊരു കാര്യം മാത്രം. ഭയമില്ലാതെ, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ ഈ നിമിഷത്തിൽ ജീവിക്കുക. ബാക്കിയെല്ലാം കാലം കാത്തുവെച്ചോളും…
അവസാനമായി, എന്റെ ഒരു ചിന്ത കൂടി പറയട്ടെ. സമയവും സ്ഥലവും എല്ലാം ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിയമങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഇവയ്ക്കെല്ലാം അതീതമായ ഒരു ശക്തിയുണ്ട്; അതാണ് ദൈവം. നമ്മൾ നേരത്തെ പറഞ്ഞ ആ സിനിമയുടെ ഉദാഹരണം തന്നെ എടുക്കാം. നമ്മൾ സ്ക്രീനിലെ കാഴ്ചകൾ കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെടുന്ന പ്രേക്ഷകർ മാത്രമാണ്. എന്നാൽ ദൈവം, ആ മുഴുവൻ ഫിലിം റോളും, അതിന്റെ തുടക്കവും ഒടുക്കവും, ഒരേസമയം കൈയ്യിലെടുത്ത് കാണാൻ കഴിയുന്ന ഒരാളെപ്പോലെയാണ്. അവിടെ ‘കഴിഞ്ഞുപോയ’ രംഗങ്ങളില്ല, എല്ലാം ഒരേസമയം കൺമുന്നിലുണ്ട്. കാലത്തിനപ്പുറം നിൽക്കുന്ന ആ സത്യത്തിന് മുന്നിൽ സമയം വെറുമൊരു കാഴ്ച മാത്രം…
ചില നിമിഷങ്ങളുണ്ട്… വളരെ നിശബ്ദമായി, നാണത്തോടെയെന്ന പോലെ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നവ. എന്നാൽ വലിയ ആരവങ്ങളോടെ എത്തുന്ന ആഘോഷങ്ങളേക്കാൾ ആഴത്തിൽ, ഒത്തിരിനാൾ അവ നമ്മുടെ മനസ്സിനെ സ്പർശിച്ചുനിൽക്കും. എൻ്റെ മകൻ ഇഹാനുമൊത്തുള്ള അത്തരമൊരു നിമിഷമാണ് ഞാനിപ്പോൾ ഓർക്കുന്നത്.
അലസമായി കിടക്കുന്ന കിടക്കവിരികൾ, അതിലൊരു വശത്തായി സ്പ്രിംഗ് കൈകളുള്ള ഒരു കളിപ്പാട്ട റോബോട്ട്, അതിനരികിലായി അവൻ വരച്ച ഒരു പെൻസിൽ ചിത്രം. ഒരു കുഞ്ഞിന് മാത്രം സാധിക്കുന്നത്ര ഗൗരവത്തോടെയാണ് അവൻ അത് വരച്ചുതീർത്തത്.
അതിൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായി എനിക്ക് തോന്നിയ കാര്യം മറ്റൊന്നാണ്; ഞാൻ അവനോട് വരയ്ക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. വരച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ട് അവൻ അത് എന്നോട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞതുമില്ല. അവൻ വെറുതെ അവിടെ ഇരുന്നു, ഒരു പെൻസിൽ എടുത്തു, എന്നിട്ട് തൻ്റെ ഉള്ളിലെ ലോകത്തെ കടലാസിലേക്ക് പകർത്തി വെച്ചു.
ഒരു റോബോട്ട്.
ഉറപ്പുള്ള, ഉയരമുള്ള, ഒരല്പം വിചിത്രമായ ആകൃതിയുള്ള, എന്നാൽ അതിന്റേതായ രീതിയിൽ സന്തോഷം തോന്നിപ്പിക്കുന്ന ഒന്ന്. അത് അവന്റേത് മാത്രമായ ഒരു പതിപ്പായിരുന്നു. കുട്ടികൾ അങ്ങനെയാണ്. കൺമുന്നിലുള്ളതിനെ മാത്രമല്ല അവർ കാണുന്നത്. ഈ ലോകം കുറച്ചുകൂടി ഭാവനയ്ക്ക് ഇടം നൽകിയിരുന്നെങ്കിൽ എന്തൊക്കെ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു എന്ന് അവർ സ്വപ്നം കാണുന്നു. ആ ഇടത്തിൽ നിന്നാണ് അവർ വരയ്ക്കുന്നത്.
ബിൽ മോയേഴ്സ് ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, “സർഗ്ഗാത്മകത എന്നത് സാധാരണത്വത്തെ ഭേദിച്ച് വിസ്മയത്തെ കണ്ടെത്തുന്നതാണ്” എന്ന്. ആ ചിത്രം കണ്ടപ്പോൾ എനിക്ക് തോന്നിയതും അതുതന്നെയാണ്.
ആ ഉച്ചനേരത്തിന് എടുത്തുപറയത്തക്ക പ്രത്യേകതകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. തീർക്കാനുള്ള ജോലികൾ, മറുപടി അയക്കേണ്ട ഇമെയിലുകൾ, മുതിർന്നവരുടേതായ പതിവ് ആകുലതകൾ… എന്നാൽ ആ സാധാരണ ദിവസത്തിൻ്റെ നടുവിൽ, വെറുമൊരു കടലാസിൽ എൻ്റെ മകൻ നിശബ്ദമായി ആ ‘വിസ്മയത്തെ’ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു.
അവൻ പകർത്തിയെഴുതുകയായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് വ്യാഖ്യാനിക്കുകയായിരുന്നു. വട്ടത്തിലുള്ള തല ഒരു ബിന്ദുവായി മാറി, സ്പ്രിംഗുകൾ നീളൻ വരകളായി, ബൂട്ടുകൾ ചെറിയ ഉരുണ്ട പാദങ്ങളായി. അവൻ കാണുന്നതും, ചിന്തിക്കുന്നതും, സ്വപ്നം കാണുന്നതും എങ്ങനെയോ, അതിൻ്റെ പ്രതിഫലനമായിരുന്നു ഓരോ വരയും.
അവനെ നോക്കിനിന്നപ്പോൾ എൻ്റെയുള്ളിൽ എന്തോ ഒന്ന് അലിയുന്നതുപോലെ തോന്നി. ഭാവന എന്നത് ആർഭാടമല്ലെന്നും, മറിച്ച് ലോകത്തെ കുറച്ചുകൂടി തെളിച്ചത്തോടെ കാണാനുള്ള വഴിയാണെന്നും ഉള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ.
പിക്കാസോ പറഞ്ഞതുപോലെ, “എല്ലാ കുട്ടികളും കലാകാരന്മാരാണ്.” കഴിവോ പൂർണ്ണതയോ കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് മായം ചേർക്കാത്ത സത്യസന്ധതയോടെ അവർ വരയ്ക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് അത്. തെറ്റിപ്പോകുമെന്ന ഭയമില്ല, മടിയോ തിരുത്തലുകളോ ഇല്ല. ശ്വാസമെടുക്കും പോലെ സ്വാഭാവികമായ സൃഷ്ടി മാത്രം. വളരുംതോറും നമുക്കത് നഷ്ടപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ തിരികെ നടക്കാനുള്ള വഴി നമ്മുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നു.
ഇന്നും ആ ചിത്രം എൻ്റെ മേശപ്പുറത്തുണ്ട്. ഞാനത് മാറ്റിയിട്ടില്ല, മാറ്റാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുമില്ല. മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിക്കാത്ത, ചെറിയ സർഗ്ഗാത്മക നിമിഷങ്ങളിൽ എത്രമാത്രം വിശുദ്ധി ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ടെന്ന് അത് എന്നെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
വിസ്മയങ്ങൾ എപ്പോഴും കൊട്ടിഘോഷിച്ച് വരണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ അത് ഒരു പെൻസിലും പിടിച്ച്, മൂളിപ്പാട്ടും പാടി, ഒരു റോബോട്ടിനെ വരച്ചുകൊണ്ട് നമ്മുടെ മുറിയിലേക്ക് കടന്നുവരും. ഒരു ദിവസം മുഴുവൻ പ്രകാശപൂരിതമാക്കാൻ… അതുമാത്രം മതിയാകും.
