ജീവിതം ചിലപ്പോഴൊക്കെ ഒരു അടഞ്ഞ പുസ്തകം പോലെ നമുക്ക് തോന്നാറില്ലേ? വഴിമുട്ടി നിൽക്കുന്ന ഒരിടത്ത്, ഇനി മുന്നോട്ട് പോകാൻ ഒന്നുമില്ലെന്ന് കരുതി നാം തളർന്നിരിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രിയപ്പെട്ടവരേ, സത്യം അതല്ല. നമ്മൾ കണ്ടുതീർത്ത കാഴ്ചകളേക്കാൾ എത്രയോ മനോഹരമായ ലോകം ഇനിയും നമുക്ക് മുന്നിൽ ബാക്കിയുണ്ട്. എന്റെ എഴുത്തുകൾ പതിവായി വായിക്കുന്നവർക്ക് അറിയാം, ഞാൻ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചേർത്തുപിടിക്കുന്ന വാക്ക് ‘പ്രതീക്ഷ’ എന്നതാണെന്ന്. എന്തിനാണ് നാം പ്രത്യാശ കൈവിടുന്നത്? ജീവിതം എന്നത് അവസാനമില്ലാത്ത അത്ഭുതങ്ങളുടെ ഒരു കലവറയാണ്.
നമ്മൾ ഇതുവരെ പോയിട്ടില്ലാത്ത എത്രയോ വഴികൾ ഈ ഭൂമിയിലുണ്ട്. ഒരുപക്ഷേ, നിങ്ങൾ ഇതുവരെ കയറാത്ത ഏതോ ഒരു കൊച്ചു ചായക്കടയിൽ നിങ്ങൾക്കായി ഏറ്റവും രുചിയുള്ള ഒരു കപ്പ് കാപ്പി കാത്തിരിപ്പുണ്ടാകാം. അതിന്റെ മണവും ആ അന്തരീക്ഷവും നിങ്ങളുടെ മനസ്സിനെ അത്രമേൽ സന്തോഷിപ്പിക്കുമായിരിക്കും. നമ്മൾ ഇതുവരെ കേൾക്കാത്ത, എന്നാൽ കേട്ടുതുടങ്ങുമ്പോൾ ഹൃദയത്തോട് ഒട്ടിനിൽക്കുന്ന ഒരു പാട്ട് ഇനിയും എവിടെയോ ജനിക്കാനിരിക്കുന്നുണ്ട്. നമ്മുടെ സങ്കടങ്ങളെയും സന്തോഷങ്ങളെയും ഇത്രമേൽ ആഴത്തിൽ ഒരു സംഗീതത്തിന് തൊടാൻ കഴിയുമെന്ന് നമ്മെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന വരികൾ ഇനിയും എഴുതപ്പെടാനുണ്ട്.
ഓരോ പുതിയ മനുഷ്യരെ പരിചയപ്പെടുമ്പോഴും, അതൊരു പുതിയ ലോകത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ തുറക്കലാണ്. നമ്മെ പൊട്ടിച്ചിരിപ്പിക്കുന്ന, നമ്മുടെ ചിന്തകളെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന ഒരാൾ ഒരുപക്ഷേ നാളെയാകാം നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കടന്നുവരുന്നത്. ആ കൂടിക്കാഴ്ച നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ നിറം തന്നെ മാറ്റിയേക്കാം. നമുക്ക് ആത്മവിശ്വാസം നൽകുന്ന ഒരു വസ്ത്രം, വായിച്ചു തീരുമ്പോൾ കണ്ണുനിറയിക്കുന്ന അല്ലെങ്കിൽ കരുത്ത് നൽകുന്ന ഒരു പുസ്തകം, പണ്ട് അമ്മ ഉണ്ടാക്കി തന്ന വിഭവത്തിന്റെ അതേ രുചിയുള്ള ഒരു ഭക്ഷണം – ഇങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ ചെറിയ കാര്യങ്ങളിലാണ് ജീവിതത്തിന്റെ വലിയ സൗന്ദര്യം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നത് കണ്ട് നാം വിഷമിക്കാറില്ലല്ലോ, കാരണം നാളെ അത് അതിശക്തമായി തിരിച്ചുവരുമെന്ന് നമുക്കറിയാം. അതുപോലെ തന്നെയാണ് നമ്മുടെ പ്രയാസങ്ങളും. ഇപ്പോൾ അനുഭവിക്കുന്ന സങ്കടങ്ങൾ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനമല്ല, മറിച്ച് മനോഹരമായ മറ്റൊന്നിന്റെ തുടക്കമാണ്. നമ്മൾ കാണാത്ത എത്രയോ നഗരങ്ങൾ, നമ്മെ മയക്കുന്ന എത്രയോ സൂര്യാസ്തമയങ്ങൾ, നമുക്ക് നൽകാൻ ബാക്കിയുള്ള എത്രയോ സ്നേഹനിമിഷങ്ങൾ… ഇവയൊക്കെയും നമുക്കായി കാത്തിരിക്കുകയാണ്.
അതുകൊണ്ട് തോറ്റുപോയി എന്ന് കരുതി ഒരു മൂലയിൽ ഒതുങ്ങിക്കൂടരുത്. ഹൃദയത്തിലെ ആ കൊച്ചു മിന്നാമിന്നിയെ, ആ പ്രതീക്ഷയെ ഊതിക്കത്തിക്കുക. ഈ ലോകം അത്രമേൽ വിശാലമാണ്. അവിടെ നിങ്ങൾക്കായി ഇനിയും ഒരുപാട് സ്നേഹവും കരുണയും സന്തോഷവും കരുതിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശ്വസിക്കുക, ജീവിതം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല; ഇതിനേക്കാൾ മനോഹരമായത് ഇനിയും വരാനിരിക്കുന്നതേയുള്ളൂ.
നമ്മുടെയൊക്കെ ഉള്ളിൽ എപ്പോഴും ഒരു ഓട്ടമത്സരം നടക്കുന്നുണ്ട്. എന്തിനോ വേണ്ടിയുള്ള പരക്കംപാച്ചിൽ. മറ്റുള്ളവർ എവിടെ എത്തിയെന്ന ആകുലത, എല്ലാവർക്കും മുന്നിൽ മികച്ചവരായി തീരാനുള്ള തത്രപ്പാട്. പക്ഷേ, ഈ ഓട്ടത്തിനിടയിൽ എപ്പോഴെങ്കിലും നിങ്ങൾ നിങ്ങളോട് തന്നെ ചോദിച്ചിട്ടുണ്ടോ, ഇതിനെല്ലാം ഒടുവിൽ എവിടെയാണ് നാം വിശ്രമിക്കുക എന്ന്? നമ്മുടെ കയ്യിലിരിക്കുന്ന ഫോണിലെ ഓരോ നോട്ടിഫിക്കേഷനും ഒരു വലിയ അപകടത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പ് പോലെയാണ് നമ്മെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നത്. ഉടനെ മറുപടി നൽകിയില്ലെങ്കിൽ, ഉടനെ പ്രതികരിച്ചില്ലെങ്കിൽ ലോകം അവസാനിച്ചു പോകുമെന്ന് നാം വെറുതെ പേടിക്കുന്നു. സത്യത്തിൽ, അതൊരു വെറും തോന്നൽ മാത്രമാണ്. ആ ഇമെയിലുകൾക്കും വാട്സാപ്പ് സന്ദേശങ്ങൾക്കും നിങ്ങളുടെ സമാധാനത്തേക്കാൾ വിലയില്ല എന്നതാണ് പച്ചയായ സത്യം.
ജീവിതത്തിന്റെ താളം എന്നത് മറ്റുള്ളവരുടെ വേഗതയല്ല. നിങ്ങൾ ഒരു പൂന്തോട്ടത്തിലൂടെ നടക്കുകയാണെന്ന് കരുതുക. ചുറ്റുമുള്ളവർ ഓടിപ്പോകുന്നുണ്ടാകാം. അവർക്ക് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് വേഗമെത്തണം എന്നാകാം. പക്ഷേ, നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പൂവിനെ തൊടാനും അതിന്റെ മണം ആസ്വദിക്കാനും തോന്നിയാൽ അവിടെ നിൽക്കുന്നതിലാണ് നിങ്ങളുടെ സന്തോഷം. മറ്റുള്ളവർക്ക് വേണ്ടി നിങ്ങളുടെ വേഗത കൂട്ടേണ്ടതില്ല. നമ്മുടെ മനസ്സ് എപ്പോഴും പ്രവർത്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേണ്ട ഒരു യന്ത്രമല്ല. ഇടയ്ക്കൊന്ന് തളരുമ്പോൾ, ഒന്ന് കിതയ്ക്കുമ്പോൾ ലോകത്തോട് ‘അല്പനേരം കാത്തിരിക്കൂ’ എന്ന് പറയാൻ നമുക്ക് ധൈര്യമുണ്ടാകണം. അടിയന്തിരം എന്ന വാക്ക് പലപ്പോഴും നമ്മെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാൻ ലോകം കണ്ടെത്തിയ ഒരു സൂത്രപ്പണി മാത്രമാണ്.
ഒരു മരത്തിന്റെ കാര്യം ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. അത് വളരാൻ അതിന്റേതായ സമയമെടുക്കുന്നു. വേരുകൾ പടരാനും പൂക്കൾ വിരിയാനും അത് ആരെയും തിരക്ക് കൂട്ടുന്നില്ല. പ്രകൃതിക്ക് അതിന്റേതായ ഒരു താളമുണ്ട്. ആ താളം നമ്മുടെ ശരീരത്തിനും ആവശ്യമാണ്. എപ്പോഴും മറ്റുള്ളവർക്ക് ലഭ്യമായിരിക്കുക എന്നത് ഒരു കടമയല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ സമാധാനം നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഭാരമാണ്. ഫോൺ സൈലന്റ് ആക്കി വെച്ച്, ജനലിലൂടെ പുറത്തെ മഴ നോക്കി ഇരിക്കുമ്പോഴോ, പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കൊപ്പം വെറുതെ വർത്തമാനം പറഞ്ഞിരിക്കുമ്പോഴോ നിങ്ങൾ പിന്നിലാകുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. പകരം, യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലേക്ക് നിങ്ങൾ തിരിച്ചു വരികയാണ്. നിങ്ങളുടെ ശ്വാസത്തിനും ഹൃദയമിടിപ്പിനും അല്പം ശാന്തത നൽകുകയാണ്.
നമ്മുടെ മൂല്യം അളക്കേണ്ടത് നമ്മൾ ചെയ്യുന്ന ജോലികളുടെ എണ്ണം നോക്കിയല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ സമാധാനം നോക്കിയാവണം. ലോകത്തിന് വേണ്ടത് എപ്പോഴും ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരാളെയല്ല, മറിച്ച് പ്രസന്നമായ മുഖമുള്ള, ശാന്തമായ മനസ്സുള്ള ഒരു മനുഷ്യനെയാണ്. നാളെ നിങ്ങൾ ഇല്ലാതായാലും ആ ജോലികളും സന്ദേശങ്ങളും അവിടെത്തന്നെ കാണും. പക്ഷേ നിങ്ങളുടെ ഊർജ്ജവും ആരോഗ്യവും സന്തോഷവും അങ്ങനെയല്ല; അവ കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ട നിധികളാണ്. അതുകൊണ്ട്, ഇടയ്ക്കൊക്കെ ലോകത്തെ അതിന്റെ വഴിക്ക് വിടുക. മറുപടി കൊടുക്കാൻ വൈകുന്നതിൽ കുറ്റബോധം തോന്നാതിരിക്കുക. പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ച് മറ്റുള്ളവരെ ബോധിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, നിങ്ങളുടെ മനസ്സിന് സമാധാനം നൽകുന്നതിന് മുൻഗണന നൽകുക. നിങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തോട് അല്പം കരുണ കാണിക്കുക, അത് നിങ്ങൾക്ക് നന്ദി പറയും.
പ്രത്യേകിച്ച് ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച്, പഴയ കത്തുകളുടെ ഒരു ഡ്രോയർ തുറക്കുന്നതുപോലെ ഞാൻ അത് തുറന്നു.
ഉള്ളിൽ, കട്ടിയുള്ളതും ക്രമമില്ലാത്തതുമായ കറുത്ത വരകളിൽ “നസ്ന” എന്ന് എഴുതിയ ഒരു ചെറിയ വെളുത്ത കാർഡ്. തിളങ്ങുന്ന ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു ഹൃദയം. അല്പം കൂടി വലിയ പച്ച നിറത്തിലുള്ള മറ്റൊന്ന്. നമുക്കറിയാത്ത എന്തോ അവനറിയാമെന്ന മട്ടിൽ ഒരു പർപ്പിൾ മുട്ടയ്ക്ക് നേരെ നടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള ദിനോസർ. അതിനു താഴെയായി കടലാസ് കഷണങ്ങൾ. നിഷ്കളങ്കതയോടെ വലിയ അക്ഷരത്തിൽ എഴുതിയ “ചോക്ലേറ്റ്”. ഗ്ലോ ജെല്ലിന്റെ ഒരു ചെറിയ പാത്രം. ചില കുറിപ്പുകൾ. കീറിയ അരികുകൾ. ഒന്നും അടുക്കി വെച്ചിട്ടില്ല. എന്നാൽ എല്ലാം പ്രധാനപ്പെട്ടതുമാണ്.
കുട്ടികൾ കാര്യങ്ങൾ തരംതിരിച്ചു വെക്കാറില്ല. അവർ എല്ലാം സൂക്ഷിച്ചുവെക്കും.
ആ ബോക്സ് വെറുമൊരു സംഭരണിയല്ല. അതൊരു തെളിവാണ്. അവൻ്റെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചതിൻ്റെ തെളിവ്. സൂക്ഷിച്ചുവെക്കാൻ അർഹതയുണ്ടെന്ന് അവന് തോന്നിയവയുടെ തെളിവ്. ഭാഷയില്ലാത്ത പ്രണയം എങ്ങനെയുണ്ടാകും എന്നതിൻ്റെ തെളിവ്.
അവൻ നസ്ന എന്ന് എഴുതിയ രീതി കൃത്യമായി മധ്യത്തിലായിരുന്നില്ല, അളന്നുമുറിച്ചുള്ളതുമായിരുന്നില്ല, എന്നാൽ അതിൽ ഒരു ഉറപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അതിനടുത്തുതന്നെ ഒരു ഹൃദയം ഒട്ടിച്ചുവെക്കാൻ തക്ക ഉറപ്പുള്ളത്. ഒരു ദിനോസറിനെ വെച്ച് അത് അലങ്കരിക്കാൻ തക്ക ഉറപ്പുള്ളത്, കാരണം അവൻ്റെ ലോകത്ത് സ്നേഹവും ദിനോസറുകളും ഒരേ വരിയിലാണുള്ളത്. ഒരു കുട്ടിയുടെ മനസ്സിൽ ശ്രേണികളില്ല. ഒരു അമ്മ. ഒരു ഹൃദയം. ചരിത്രാതീത കാലത്തെ ഒരു ജീവി. ചോക്ലേറ്റ്. ഗ്ലോ ജെൽ. എല്ലാം ഒരുപോലെ പവിത്രമാണ്.
നാം വളരുന്തോറും പ്രാധാന്യത്തിന്റെ ഈ ജനാധിപത്യം നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് ഞാൻ ചിലപ്പോൾ ചിന്തിക്കാറുണ്ട്.
നാം കാര്യങ്ങൾക്ക് റാങ്ക് നൽകാൻ തുടങ്ങുന്നു. സൂര്യാസ്തമയത്തേക്കാൾ ശമ്പളത്തിന്. അടുപ്പത്തേക്കാൾ ഇൻബോക്സിന്. ചിത്രവരകളേക്കാൾ ഡെഡ്ലൈനുകൾക്ക്. പേരുകൾക്ക് സമീപം തിളങ്ങുന്ന ഹൃദയങ്ങൾ വരച്ചുവെക്കുന്നത് നമ്മൾ നിർത്തുന്നു. കടലാസ് കഷണങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നത് നിർത്തുന്നു. ന്യായീകരിക്കാൻ കഴിയാത്ത കാര്യങ്ങൾ നാം വലിച്ചെറിയുന്നു.
എന്നാൽ ആ പെട്ടിയിൽ, ഒന്നിനും ന്യായീകരണം ആവശ്യമില്ലായിരുന്നു.
ഞാൻ മറ്റൊരു കാര്യം ശ്രദ്ധിച്ചു. ആ ബോക്സ് തന്നെ. അതൊരു കാലത്ത് ഒരു ചോക്ലേറ്റ് ബോക്സായിരുന്നു. ഉപയോഗിച്ചതിന് ശേഷം വലിച്ചെറിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ഒന്ന്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ അതിന് ശാശ്വതമായൊരു ഭാവമുണ്ട്. അത് പലതവണ തുറക്കുകയും അടക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഒരിക്കൽ മാത്രം ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഒരു ശേഖരമല്ല. അതൊരു ജീവിക്കുന്ന മ്യൂസിയമാണ്. അവൻ അതിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകുന്നു. പഴയ കൗതുകങ്ങളിലേക്ക് വീണ്ടും പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇന്നലത്തെ നിധികൾക്ക് ഇപ്പോഴും ജീവനുണ്ടെന്ന മട്ടിൽ അവ വീണ്ടും സന്ദർശിക്കുന്നു.
അത്തരത്തിൽ അവസാനമായി എപ്പോഴാണ് ഞാൻ എൻ്റെ സ്വന്തം നിധികൾ സന്ദർശിച്ചത്. നേട്ടങ്ങളല്ല. സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളുമല്ല. പകരം സ്നേഹത്തിൻ്റെ ചെറിയ തെളിവുകൾ. കൈപ്പടയിൽ എഴുതിയ പേരുകൾ. ക്രമമില്ലാത്ത അക്ഷരങ്ങൾ. ആ നിമിഷത്തിൽ മാത്രം അർത്ഥവത്തായ നിസ്സാരമായ കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ.
ഒരു കുട്ടിയുടെ ബോക്സിനുള്ളിൽ ഒരുതരം തത്വശാസ്ത്രമുണ്ട്. അത് പറയുന്നത് ഇതാണ്: സൂക്ഷിച്ചുവെക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര ചെറുതല്ല മനോഹരമായതൊന്നും. സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര നിസ്സാരമല്ല സ്നേഹിക്കപ്പെടുന്നതൊന്നും.
ഒരുപക്ഷേ അതായിരിക്കാം കുട്ടികൾ മാതാപിതാക്കൾക്ക് നൽകുന്ന യഥാർത്ഥ പൈതൃകം. തറയിലാകെ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന കളിപ്പാട്ടങ്ങളല്ല. വൈകുന്നേരങ്ങളിലെ ബഹളങ്ങളുമല്ല. അതൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. അർത്ഥങ്ങൾ നാം സ്വയം നിർമ്മിക്കുന്നതാണെന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ. മൂല്യം തീരുമാനിക്കുന്നത് ഹൃദയമാണെന്നും കമ്പോളമല്ലെന്നുമുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ. ഓർമ്മകൾ പൂർണ്ണത ആവശ്യപ്പെടുന്നില്ല. അത് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാൻ മാത്രമേ ആഗ്രഹിക്കുന്നുള്ളൂ.
ഇന്ന്, ഞാൻ ആ ബോക്സ് പതുക്കെ അടച്ചു. എന്റെ അന്വേഷണം അവസാനിച്ചതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് എനിക്കെന്തോ മനസ്സിലായതുകൊണ്ടാണ്.
അവൻ ഓർമ്മകളെ ചെറുശകലങ്ങളായി നിർമ്മിക്കുകയാണ്.
ഒരു ദിവസം ആ കൈപ്പട നേരെയാകും. ദിനോസറുകൾ അപ്രത്യക്ഷമാകും. തിളങ്ങുന്ന ഹൃദയങ്ങൾ നാണക്കേടായി തോന്നും. എന്നാൽ ഈ ബോക്സ് ഒരു തെളിവായി അവശേഷിക്കും; തൻ്റെ അമ്മയുടെ പേര് അലങ്കരിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിച്ച ഒരു കുട്ടി ഒരിക്കൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിൻ്റെ തെളിവ്. ചോക്ലേറ്റിന് വലിയ അക്ഷരങ്ങൾ അർഹതപ്പെട്ടതാണെന്നതിൻ്റെ തെളിവ്. സ്നേഹം ക്രാഫ്റ്റ് പേപ്പർ ഉപയോഗിച്ച് ഒട്ടിച്ചുവെക്കാമെന്നതിൻ്റെ തെളിവ്.
ഒരുപക്ഷെ എൻ്റെ ജോലി വളരെ ലളിതമായിരിക്കാം.
അവന് ആ സഹജവാസന ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. എനിക്ക് വേണ്ടിയും അതിൽ കുറച്ച് ശാന്തമായി വീണ്ടെടുക്കുക.
കാരണം ഇന്ന് ആ പഴയ ചോക്ലേറ്റ് ബോക്സ് അടച്ചപ്പോൾ, എനിക്കൊരു കാര്യം മനസ്സിലായി.
ഇത് തന്നെയാണ് ഇത്രയും കാലമായി ഞാൻ ഇവിടെ പടുത്തുയർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
ഒരു മ്യൂസിയം.
നേട്ടങ്ങളുടേതല്ല. മിനുക്കിയെടുത്ത ചിന്തകളുടേതുമല്ല. പകരം ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകളുടേത്. അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതിന് മുമ്പ് പിടിച്ചെടുത്ത വികാരങ്ങളുടേത്. ക്രമമില്ലാത്ത മഷിയിൽ എഴുതിയ പേരുകളുടേത്. മുതിർന്നവരുടെ ലോകം വലിച്ചെറിയുമായിരുന്ന നിമിഷങ്ങളുടേത്.
അവൻ്റെ ബോക്സിൽ തിളങ്ങുന്ന ഹൃദയങ്ങളും ദിനോസറുകളുമാണെങ്കിൽ, ഈ ബ്ലോഗിൽ ഉള്ളത് മുതിർന്നവരുടെ ലോകത്തെ അതിൻ്റെ പകർപ്പുകളാണ്. ചോദ്യങ്ങൾ. പ്രതിഫലനങ്ങൾ. കുറ്റസമ്മതങ്ങൾ. ചെറിയ തിരിച്ചറിവുകൾ.
അവൻ പശയും ക്രാഫ്റ്റ് പേപ്പറും ഉപയോഗിച്ച് സൂക്ഷിച്ചുവെക്കുന്നു.
ഞാൻ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് സൂക്ഷിച്ചുവെക്കുന്നു.
ഒരുപക്ഷേ ഈ ഇടവും ഒരു മ്യൂസിയമായി മാറിയേക്കാം. നമുക്കെല്ലാവർക്കും വേണ്ടി.
നമ്മളില്ലാത്ത ഒരുകാലത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഒരുനാൾ ഈ ലോകം നമ്മളില്ലാതെ തന്നെ അതിന്റെ യാത്ര തുടരും. നമ്മൾ നടന്നുതീർത്ത ഇടവഴികൾ, നമ്മൾ ചിരിച്ചും കരഞ്ഞും തീർത്ത മുറികൾ, നമ്മൾ പ്രിയപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതി കൂടെക്കൂട്ടിയ വസ്തുക്കൾ… എല്ലാം അവിടെത്തന്നെ ബാക്കിയുണ്ടാകും, പക്ഷേ നമ്മൾ മാത്രം ഉണ്ടാവില്ല. അന്ന് പതിവുപോലെ പ്രഭാതങ്ങൾ വിരിയും, ഋതുക്കൾ അതിന്റെ ചക്രം പൂർത്തിയാക്കും. നമ്മൾ സ്നേഹത്തോടെ നട്ടുനനച്ച മരങ്ങൾ നമ്മുടെ അഭാവമറിയാതെ ആകാശത്തേക്ക് ചില്ലകൾ നീട്ടും. നമ്മൾ പോയെന്ന് കരുതി ലോകം ഒരിടത്തും സ്തംഭിച്ചു നിൽക്കില്ല എന്നത് ആലോചിക്കുമ്പോൾ ഒരേസമയം അത്ഭുതവും വിനയവും തോന്നും.
നമ്മൾ താമസിച്ചിരുന്ന വീടിന്റെ ജനാലയ്ക്കൽ അപ്പോഴും വെയിൽ വന്നു വീഴും, കടൽത്തിരകൾ പതിവുപോലെ തീരത്തെ ചുംബിച്ചു മടങ്ങും. പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കിടയിൽ പുതിയ സംസാരങ്ങൾ തുടങ്ങും, ജീവിതം അതിന്റെ നിഗൂഢമായ താളം തെറ്റാതെ ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കും. നമ്മൾ അടുക്കളയിൽ വെച്ചിരുന്ന ആ പഴയ ചായക്കപ്പിൽ മറ്റൊരാൾ ചായ കുടിക്കുന്നുണ്ടാകാം, നമ്മൾ ഏറെയിഷ്ടപ്പെട്ട് വായിച്ച പുസ്തകം മറ്റാരുടെയൊക്കെയോ കൈകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നുണ്ടാകാം, അല്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ പാടിയിരുന്ന പാട്ട് എവിടെയോ റേഡിയോയിൽ അപ്പോഴും മുഴങ്ങുന്നുണ്ടാകാം. നമ്മൾ ഒരു നിഴൽ പോലെ മാഞ്ഞുപോയാലും, നമ്മൾ അവശേഷിപ്പിച്ചു പോകുന്ന ചില ചെറിയ അടയാളങ്ങളുണ്ട്. അത് നമ്മളെ മറ്റുള്ളവരുടെ ഓർമ്മകളിൽ ജീവിപ്പിക്കും.
നമുക്ക് കാലത്തെ തടഞ്ഞു നിർത്താനാവില്ല എന്നത് സത്യമാണ്, പക്ഷേ നമുക്ക് ചില സ്പന്ദനങ്ങൾ ബാക്കിവെച്ചു പോകാം. നമ്മൾ മറ്റൊരാളോട് കാണിച്ച ഒരു ചെറിയ കാരുണ്യം ആ വ്യക്തിയുടെ ഉള്ളിൽ എന്നും ഒരു വെളിച്ചമായിരിക്കും. നമ്മൾ എഴുതിയ ഒരു കുറിപ്പ്, നമ്മുടെ കൈപ്പടയിലുള്ള ഒരു പാചകക്കുറിപ്പ്, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പഴയ വീഡിയോയിലെ നമ്മുടെ ചിരിയുടെ ഒച്ച… അത് കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ അവർക്കരികിൽ ഉണ്ടെന്ന് അവർക്ക് തോന്നും. നമ്മൾ എന്നും ഇവിടെ ഉണ്ടാകാനല്ല വന്നത്, പക്ഷേ നമ്മൾ എങ്ങനെ ജീവിച്ചു എന്നതും മറ്റുള്ളവർക്ക് എന്ത് നൽകി എന്നതുമാണ് നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ ആയുസ്സ് നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
എന്റെ ഈ ചെറിയ ലോകവും ഇതിലെ വരികളും എന്റെ അസാന്നിധ്യത്തിലും നിങ്ങളോട് സംസാരിക്കണം എന്നാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം. ഞാൻ ഈ ലോകത്ത് ഇല്ലാതാകുമ്പോഴും, എന്റെ ശബ്ദമായി, എന്റെ ചിന്തകളായി ഈ പ്രോജക്റ്റ് ഇവിടെ അവശേഷിക്കട്ടെ. നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഓരോ നിമിഷവും സ്നേഹത്തോടെയും പ്രകാശത്തോടെയും നിറയ്ക്കുക. നമ്മൾ പോയിക്കഴിഞ്ഞാലും, ഈ ലോകം നമ്മളെ ഓർക്കാൻ ഒരൊറ്റ കാരണം മതി—നമ്മൾ മറ്റുള്ളവർക്കായി പകർന്നു നൽകിയ ആ വലിയ സ്നേഹം.
മറ്റുള്ളവരുടെ ഉള്ളിൽ നമ്മൾ പല രൂപങ്ങളിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. ചിലർക്ക് നമ്മൾ, അവർ ഏറ്റവും തകർന്നിരുന്നപ്പോൾ ചിരിപ്പിച്ച ഒരു നല്ല സുഹൃത്താണ്. മറ്റു ചിലർക്കോ, ഒരിക്കൽ മാത്രം കണ്ടുമുട്ടിയിട്ടും, ചെയ്ത നന്മ കൊണ്ട് മനസ്സിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഒരു അപരിചിതൻ. എന്നാൽ വേറെ ചിലർക്ക്, അവരുടെ ഓർമ്മകളുടെ അവ്യക്തതയിൽ എപ്പോഴോ മിന്നിമറഞ്ഞ ഒരു മുഖം മാത്രമായിരിക്കും നമ്മൾ.
ആർക്കും നമ്മളെ പൂർണ്ണമായി അറിയില്ല എന്നതാണ് സത്യം. നമ്മൾ വെറും ചില ശകലങ്ങളാണ്; ചില കഥകളുടെ ഭാഗങ്ങൾ, ചില നിമിഷങ്ങളുടെ മിന്നലാട്ടങ്ങൾ, എപ്പോഴോ പറഞ്ഞുതീർന്ന വാക്കുകളുടെ മാറ്റൊലികൾ.വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നമ്മൾ എങ്ങനെയായിരുന്നോ, അങ്ങനെ മാത്രമായിരിക്കും ചിലർ നമ്മളെ ഓർക്കുന്നത്. പിന്നീട് കാലം നമ്മളിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളൊന്നും അവർ അറിയുന്നില്ല; ആ പഴയ രൂപത്തിൽ തന്നെ നമ്മൾ അവരുടെ ഉള്ളിൽ മരവിച്ചു നിൽക്കുന്നു. മറ്റു ചിലരാകട്ടെ, ഇന്നത്തെ നമ്മളെ മാത്രമേ കാണുന്നുള്ളൂ; ഈ രൂപത്തിലേക്കെത്താൻ നമ്മൾ താണ്ടിയ ദൂരങ്ങളോ, കടന്നുവന്ന വഴികളോ അവർക്ക് അന്യമാണ്.
നമ്മൾ ഒരിക്കലും ഒരൊറ്റ വ്യക്തിയല്ല എന്ന തിരിച്ചറിവ് വല്ലാത്തൊരു അനുഭവമാണ്. മറ്റുള്ളവർ പറയുന്ന കഥകളിലും, അവർ ഓർത്തെടുക്കുന്ന നമ്മുടെ വാക്കുകളിലും, നമ്മളറിയാതെ ബാക്കിയാക്കിപ്പോയ ഓർമ്മകളിലുമാണ് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത്.
മറ്റുള്ളവർ നമ്മളെ എങ്ങനെ ഓർക്കണമെന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ നമുക്കാവില്ല. പക്ഷേ, ഈ ലോകത്തിലൂടെ എങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കണമെന്നും, എന്തൊക്കെ ബാക്കിവെക്കണമെന്നും നമുക്ക് തീരുമാനിക്കാം. നമ്മൾ നൽകുന്ന സ്നേഹവും, പകർന്നു നൽകുന്ന സാന്ത്വനവുമാണ് പ്രധാനം.
ഇപ്പോൾ, എവിടെയോ ഇരുന്ന് ഒരാൾ നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുന്നുണ്ടാകാം. അത് നിങ്ങൾ സ്വയം കാണുന്നപോലെയല്ല, മറിച്ച്, ഒരിക്കൽ നിങ്ങൾ അവർക്ക് ആരായിരുന്നുവോ, ആ രൂപത്തിലാകും. അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, നമ്മൾ ഒരിക്കലും മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ല. നമ്മൾ കേൾക്കാത്ത കഥകളിലൂടെയും, നമ്മളറിയാതെ സ്പർശിച്ച ജീവിതങ്ങളിലൂടെയും, ഓർമ്മകൾ നമ്മളെ അനശ്വരരാക്കുന്ന ആ നിശബ്ദ ഇടങ്ങളിലും നമ്മൾ തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും.
ചിലർക്ക് ബഹളങ്ങൾക്കിടയിലും ഇരുന്ന് ചിന്തിക്കാൻ കഴിയും. പക്ഷെ എനിക്കതിന് കഴിയില്ല.
എനിക്ക് ചുറ്റും സാധനങ്ങൾ വാരിവലിച്ചിട്ടിരിക്കുന്നത് കണ്ടാൽ, എന്റെ ഉള്ളിലും എന്തൊക്കെയോ തടയുന്ന പോലെ തോന്നും. വലിയ കാര്യങ്ങളൊന്നുമല്ല. നേരിയ ഒരു തലവേദന പോലെ, ശ്രദ്ധിക്കാതിരുന്നാൽ അറിയില്ല, പക്ഷെ ശ്രദ്ധിച്ചുപോയാൽ പിന്നെ അത് മാത്രമേ കാണൂ എന്ന അവസ്ഥ.
കുട്ടിക്കാലത്ത് പഠിക്കാൻ ഇരിക്കും മുൻപ് ഞാൻ മേശ വൃത്തിയാക്കുമായിരുന്നു. ആരും പറഞ്ഞിട്ടല്ല. അതൊരു വലിയ അച്ചടക്കമുള്ള കുട്ടിയായതുകൊണ്ടുമല്ല. ആ മേശ എന്നോട് “സംസാരിക്കുന്നത്” നിർത്താൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു അത്. പുസ്തകങ്ങൾ അടുക്കിവെക്കും. പൊടി തട്ടിക്കളയും. കസേര നേരെയിടും. ചുറ്റും ഒന്ന് ശാന്തമായാലേ എനിക്ക് പുസ്തകം തുറക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ.
വലുതായപ്പോഴാണ് എനിക്കത് മനസ്സിലായത്. നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഈ വലിയ ലോകത്ത്, എന്റേതായ ഒരു ചെറിയ ലോകം ഉണ്ടാക്കുകയായിരുന്നു അന്ന് ഞാൻ. ഉള്ളിലെ പേടിയും ആകുലതകളും ആ കുട്ടിക്ക് തിരിച്ചറിയാൻ അറിയില്ലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവൻ ഒരു തുണിയെടുത്ത് മേശ തുടച്ചു. സാധനങ്ങൾ വരിവരിയായി വെച്ചു. പുറമെയെങ്കിലും ഒന്ന് അടുക്കും ചിട്ടയും വന്നാൽ, ഉള്ളിലെ വിറയൽ നിൽക്കുമെന്ന് അവൻ വെറുതെ ആശിച്ചു.
ഇന്നും ഞാൻ അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
അലങ്കോലമായ ഒരു മേശ വെറും കാഴ്ചയല്ല. പത്തുപേർ ഒരേസമയം നമ്മളോട് സംസാരിക്കുന്ന പോലെയാണത്. മറുപടി അയക്കാത്ത കത്തുകൾ, ബാക്കിവെച്ച ജോലികൾ… അവയൊന്നും മിണ്ടാതിരിക്കുകയല്ല. അവ നമ്മളോട് മന്ത്രിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും: “നീ അത് മറന്നോ?”, “നീ വൈകിപ്പോയി”, “നീ ആർക്കും ഒന്നുമായില്ല”.
കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ കൂടി മനസ്സ് അതറിയുന്നുണ്ട്. അടുക്കളയിൽ പാത്രം കഴുകാതെ കൂട്ടിയിട്ടത് പോലെ, എവിടെയോ എന്തോ കരിഞ്ഞ മണം വരുന്നത് പോലെ, അതൊരു അസ്വസ്ഥതയാണ്.
പക്ഷെ സത്യം പറഞ്ഞാൽ, ഈ അലങ്കോലമല്ല എന്നെ വേദനിപ്പിക്കുന്നത്. മറിച്ച്, തീരാതെ കിടക്കുന്ന കണക്കുകളാണ്. “അവസാനിപ്പിക്കാത്ത കാര്യങ്ങൾ”. പേരിടാത്ത, ഇടം കണ്ടെത്താത്ത, അവിടെയും ഇവിടെയും തട്ടിത്തടഞ്ഞ് നിൽക്കുന്ന കുറേ ചിന്തകൾ.
പുറത്തെ പൊടി തട്ടിക്കളയാം. പക്ഷെ ഉള്ളിലെ അഴുക്കോ? അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഭാരം. സങ്കടങ്ങളെ നമുക്ക് എടുത്തുമാറ്റി ഒരു പെട്ടിയിലാക്കി വെക്കാൻ കഴിയില്ലല്ലോ. അഞ്ചു വർഷം മുൻപ് ആരോ പറഞ്ഞ ഒരു വാക്ക് ഇന്നും ഉറങ്ങാൻ കിടക്കുമ്പോൾ കുത്തിനോവിക്കുന്നുണ്ടാകും. കുറ്റബോധവും, ക്ഷീണവും, ശൂന്യതയും എല്ലാം കൂടി കൂടിക്കുഴഞ്ഞ് കിടക്കുകയാകും. അത് “തീർന്നു” എന്ന് പറഞ്ഞ് മാറ്റി വെക്കാൻ പറ്റില്ല.
അതുകൊണ്ട് അത് ഉള്ളിൽ കിടന്ന് വീർപ്പുമുട്ടും. പൊടി പിടിക്കുന്നത് പോലെ, നിശബ്ദമായി.
അവിടെയാണ് എഴുത്ത് എനിക്ക് കൂട്ടിനെത്തുന്നത്. എനിക്ക് എഴുത്ത് എന്നത് ഒരു കലയല്ല. അതൊരു വൃത്തിയാക്കലാണ്. വീട് അടിച്ചുവാരുന്നതുപോലെ, മനസ്സ് വൃത്തിയാക്കുന്ന പണി.
പലപ്പോഴും ആരെയും ഒന്നും ബോധിപ്പിക്കാനല്ല ഞാൻ എഴുതുന്നത്. ഉള്ളിലൊന്ന് സ്ഥലം കിട്ടാൻ വേണ്ടിയാണ്. സ്വന്തം ചിന്തകളിൽ തട്ടി വീഴാതിരിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ്. പറയാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഉള്ളിൽ കിടന്നാൽ അത് അഴുകി തുടങ്ങും. അത് പിന്നീട് ദേഷ്യമായി പുറത്തുവരും. വെറുതെയിരിക്കുമ്പോൾ കരച്ചിലായി വരും. ഉറങ്ങിയാലും മാറാത്ത ക്ഷീണമായി മാറും.
പക്ഷെ അത് എഴുതിവെക്കുമ്പോൾ, അതിന് ഒരു രൂപം കിട്ടും. കാര്യങ്ങൾ മാറും എന്നല്ല. പക്ഷെ അതിനെ നേരിടാൻ നമുക്ക് ഒരു രൂപം കിട്ടും. “ഇതാണ് എന്റെ സങ്കടം”, “ഇതാണ് എന്റെ പേടി”, “പുറമെ ചിരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഉള്ളിൽ ഞാൻ തളർന്നിരിക്കുകയാണ്” എന്ന് പേര് വിളിക്കുമ്പോൾ, ആ രാക്ഷസൻ വെറുമൊരു വസ്തുവായി മാറും. നമുക്ക് എടുത്തുമാറ്റാൻ പറ്റുന്ന, കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പറ്റുന്ന ഒരു വസ്തു.
നമ്മൾ “സൌഖ്യം” എന്ന് വിളിക്കുന്ന പലതും, യഥാർത്ഥത്തിൽ വേദനകളെ അടുക്കിവെക്കലാണ്. വേദനയെ ഇല്ലാതാക്കലല്ല, മറിച്ച് അത് എല്ലായിടത്തും ചിതറിക്കിടക്കാതെ നോക്കലാണ്.
ഞാൻ മേശ വൃത്തിയാക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ വെറുതെ മേശ തുടക്കുകയല്ല. ഞാൻ എന്റെ തലച്ചോറിനോട് പറയുകയാണ്: “പേടിക്കേണ്ട, നമ്മൾ മുങ്ങിപ്പോകില്ല. എല്ലാം ശരിയാകും.”
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ എഴുതുന്നത് ആരുടെയും കയ്യടിക്ക് വേണ്ടിയല്ല. ഉള്ളിലെ കണ്ണാടിയിലെ പൊടി തുടച്ചുമാറ്റുകയാണ് ഞാൻ. കട്ടിലിനടിയിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച സങ്കടങ്ങളെ പുറത്തെടുത്ത് വെളിച്ചത്ത് വെക്കുകയാണ്.
എഴുത്തുകാർ എന്നത് വെറും കഥ പറയുന്നവരല്ല. അവർ മനസ്സിന്റെ തറ തുടക്കുന്നവരാണ്. രാത്രിയിൽ ചൂലുമായി നടക്കുന്നവരെപ്പോലെ, ഉള്ളിലെ ഇരുട്ടിൽ കിടക്കുന്നതിനെയെല്ലാം വാരികൂട്ടി, അതിനെ ഭംഗിയുള്ള വരികളാക്കി മാറ്റുന്നവർ. അങ്ങനെ മാറ്റുമ്പോൾ, ആ സങ്കടങ്ങൾക്ക് പിന്നീട് നമ്മളെ വേദനിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അതാണ് എനിക്ക് എഴുത്ത്. വൃത്തിയായിക്കിടക്കുന്ന ഒരു മേശ പോലെ. അടുക്കും ചിട്ടയുമുള്ള ഒരു മനസ്സ് പോലെ. എല്ലാം തികഞ്ഞ ഒന്നാകില്ല അത്. പക്ഷെ, ഒന്ന് ശ്വാസം വിടാൻ അത് സഹായിക്കും.
ജീവിതത്തിൽ, ഒരു നിമിഷം പോലും മൂല്യമില്ലാത്തതല്ല. കാന്റീനിലെ വടാ പാവിന്റെ (Vada Paav) ആ മൃദുലമായ ബണ്ണിന്റെ സ്പർശം. സ്നേഹത്തിന്റെ ഉറച്ച സ്വഭാവം. മധുരപലഹാരങ്ങളിലെ അതിസൂക്ഷ്മമായ അലങ്കാരങ്ങൾ. ഒരു ചുംബനത്തിന് ശേഷം പടരുന്ന നിശബ്ദത. കഫറ്റീരിയയിലെ മസാല നിറഞ്ഞ ഷവർമ ടോസ്റ്റിന്റെ ആ മൃദുലമായ രുചി. അതിരാവിലെ ബാൽക്കണിയിൽ കാറ്റ് കൊണ്ടുവരുന്ന രാത്രിയുടെ നേർത്ത വിലാപം. ജി.പി.എസ് (GPS) വഴിതെറ്റിക്കുമ്പോൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി കണ്ടെത്തുന്ന പുതിയ ഒരിടം. അടുക്കളയിലെ പാചകമോഹങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന വിഷമം. വിധിയുടെ തീരുമാനം കാത്തിരിക്കുന്നതിന്റെ മടുപ്പ്. കൃത്യമായി തയ്യാറാക്കിയ ഒരു പേസ്ട്രി കടിക്കുമ്പോഴുള്ള ആ ശബ്ദം.
പ്രണയത്തിലേക്ക് അടുക്കുമ്പോൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ആ സങ്കോചം. ഒരു വിദേശ ഭാഷയിലെ വാക്കുകളുടെ സൗന്ദര്യം. പാകത്തിന് തുന്നിച്ചേർത്ത ഒരു ഷർട്ടിന്റെ കൃത്യമായ ഭംഗി. ഒരു ക്ഷണികമായ നോട്ടം കൊണ്ട് ഉടലെടുക്കുന്ന ബന്ധം. ഒരു പിഞ്ചുകുഞ്ഞിന്റെ ആലിംഗനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ആ വലിയ സമ്പന്നത. കൃത്യമായി ഉരുകിയ വെണ്ണയുടെ മാന്ത്രികത. പുതിയ പുസ്തകത്താളുകളിൽ നിന്നുയരുന്ന ഗന്ധം. സ്ഫടികം പോലെ തിളങ്ങുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ മൃദുവായ വീഴ്ച. എന്നോ പ്രിയപ്പെട്ടതായിരുന്ന ഒരു ശബ്ദത്തിന്റെ ദൂരെയുള്ള പ്രതിധ്വനി. പരിചിതമായ കൈകൾ നിങ്ങളെ ചേർത്തുപിടിക്കുമ്പോഴുള്ള ആശ്വാസം.
അജ്ഞാതമായതിനെ നേരിടുമ്പോഴുള്ള ഭയം. മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്ന ദുഃഖത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം. മെട്രോ യാത്രയിൽ അപരിചിതരുടെ മുഖത്ത് കാണുന്ന ദയ. ആഗ്രഹങ്ങളും നേട്ടങ്ങളും തമ്മിലുള്ള, എന്നും അകന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആ വിടവ്. ലോഹപ്രതലങ്ങളിൽ മഴത്തുള്ളികൾ വീഴുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സംഗീതം. ചിന്തകളെ വേട്ടയാടുന്ന, പറയാതെ പോയ വികാരങ്ങൾ. നാവിൽ നിന്നും വീണുപോയ വാക്കുകൾ.
കണ്ടുമുട്ടുന്ന ഓരോ അനുഭവങ്ങളും വികാരങ്ങളും നിങ്ങളുടെ സത്തയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു; സ്പർശിക്കാനാവുന്നതും അല്ലാത്തതുമായ എല്ലാം നിങ്ങളിൽ മായാത്ത മുദ്രകൾ പതിപ്പിക്കുന്നു. ക്ഷണികമായ ഈ ജീവിതത്തിൽ ഒന്നും, ആരും, ഒട്ടും അപ്രസക്തമല്ല.
ചില ഇടങ്ങളുണ്ട്, നമ്മളിൽ നിന്ന് അഭിനയങ്ങളൊന്നും ആവശ്യപ്പെടാത്ത ചില ഇടങ്ങൾ. അവിടെ നമ്മുടെ പേരോ, പദവിയോ, പാതിവഴിയിലായ ജോലികളോ ഒന്നും ഒരു വിഷയമേയല്ല. മരുഭൂമി കടലുപോലെയാണ്, അല്ലെങ്കിൽ രാത്രിയിലെ ആകാശം പോലെ. ക്രൂരതയോ കരുണയോ അല്ല, മറിച്ച് അത് വെറും… ലളിതമാണ്. ആ ലാളിത്യം ഒരു വലിയ ആശ്വാസം പോലെ തോന്നും.
മ്ലൈഹയിലെ സായാഹ്നം. സൂര്യൻ തന്റെ ക്ഷീണം മറന്ന് ഉദാരമായി വെളിച്ചം വിതറുന്ന സമയം. ഇവിടെ മണൽത്തരികൾ ഒരു നിശബ്ദ സംഗീതം പോലെ മാറുന്നു. നമ്മൾ വെക്കുന്ന ഓരോ ചുവടും കാറ്റ് മായ്ച്ചുകളയാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്ന ഓരോ വാചകങ്ങളാണ്.
നെറ്റ ഇഹാന്റെ കൈ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ മണൽക്കുന്നിന് വലിയ കുത്തനെയൊന്നുമില്ല, പക്ഷെ മണൽ കാലിനടിയിൽ നിന്ന് വഴുതി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. “ഇവിടെ ഒന്നും നിനക്ക് സ്വന്തമാക്കാനാവില്ല, നിന്റെ ബാലൻസ് പോലും” എന്ന് ആ മണൽത്തരികൾ നമ്മളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ
ദൂരെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ അവർ രണ്ട് നിഴൽരൂപങ്ങൾ മാത്രം. മുന്നോട്ട് ആഞ്ഞു നടക്കുന്ന ഒരമ്മയും, ഗൗരവത്തോടെ, എന്തോ വലിയ ദൗത്യത്തിനെന്ന പോലെ കാലെടുത്ത് വെക്കുന്ന ഒരു കുഞ്ഞും. ആ വലിയ ആകാശത്തിന് കീഴിൽ നമ്മുടെ ചിന്തകൾക്ക് പോലും വലിപ്പം കുറയുന്നതുപോലെ. ദൂരെ, ആ മണൽപരപ്പിന്റെ വന്യമായ വക്രതകൾക്ക് നടുവിൽ, മനുഷ്യൻ വരച്ച വരകൾ പോലെ ഇലക്ട്രിക് ടവറുകൾ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു; പ്രകൃതിക്ക് മേൽ അധികാരം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ നിഷ്ഫലമായ ശ്രമം പോലെ.
ജീവിതവും പലപ്പോഴും ഇതുപോലെയാണ്. നമ്മൾ ഉറപ്പുകളും, സമയക്രമങ്ങളും, പദ്ധതികളും കൊണ്ട് കോട്ടകൾ പണിയുന്നു. ശൂന്യതയ്ക്ക് മേൽ അധികാരം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ നമ്മൾ ‘പുരോഗതി’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. എന്നാൽ മരുഭൂമിക്ക് അതിലൊന്നും വലിയ താല്പര്യമില്ല. മണൽ നമ്മളെ സത്യസന്ധരാക്കുന്നു.
പണ്ടൊരിക്കൽ ഞാൻ കുറിച്ചിരുന്നു, ഒരു മണൽത്തരി പോലെയാവുന്നതിലെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെക്കുറിച്ച്. അത് ബഹളങ്ങളില്ലാത്ത, നേട്ടങ്ങളുടെ കണക്കെടുപ്പില്ലാത്ത ഒരുതരം സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്. “ഞാൻ പ്രധാനപ്പെട്ടവനാവണം” എന്ന ഭാരത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനം. ഒന്നിന്റെയും കാരണമാവാതെ തന്നെ, വലിയൊന്നിന്റെ ഭാഗമാവുക. അത് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ ഉള്ളിലെന്തോ ഒന്ന് അയയുന്നു, ശാന്തമാകുന്നു.
കാരണം, നാം അനുഭവിക്കുന്ന പല സങ്കടങ്ങളും “എനിക്കൊരു വിലയുണ്ടാവണം” എന്ന നിർബന്ധബുദ്ധിയിൽ നിന്ന് വരുന്നതാണ്. എന്നാൽ മരുഭൂമി മറ്റൊരു തരം ‘വില’യാണ് നമ്മളെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. ഞാൻ ഇവിടെയുണ്ട്, എനിക്ക് സ്നേഹിക്കാൻ കഴിയും, എനിക്കൊരു പിഞ്ചുകൈ പിടിച്ച് മുന്നോട്ട് നടക്കാൻ കഴിയും – അത് മാത്രം മതി ഞാൻ പ്രസക്തനാവാൻ.
നെറ്റയെയും ഇഹാനെയും നോക്കൂ. അവിടെ വലിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങളൊന്നുമില്ല. അഭിനയിച്ചു തീർക്കുന്ന വീരഗാഥകളില്ല. അവിടെ ചലനം മാത്രം. കരുതൽ മാത്രം. പരസ്പരം താങ്ങായി മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന ചുവടുകൾ മാത്രം. എങ്കിലും, അതൊരു പ്രപഞ്ചത്തോളം വലിപ്പമുള്ള കാര്യമായി തോന്നുന്നു. ഒരുപക്ഷെ അതങ്ങനെ തന്നെയായിരിക്കാം.
മാതാപിതാക്കളാവുക എന്നതും അങ്ങനെയാണ്. പുറമെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ അതൊരു വലിയ സംഭവമായി തോന്നണമെന്നില്ല. അത് കുഞ്ഞിന്റെ ഉടുപ്പ് ശരിയാക്കി കൊടുക്കുന്നതോ, വീഴാതെ കൈ പിടിക്കുന്നതോ, കുഞ്ഞുകാലുകൾക്ക് ഒപ്പമെത്താൻ സ്വന്തം വേഗത കുറക്കുന്നതോ ഒക്കെയാവാം. പക്ഷെ ആ സാധാരണ പ്രവൃത്തികൾക്കുള്ളിൽ അസാധാരണമായ ഒരു തീരുമാനമുണ്ട്: “ഞാനൊരു അഭയസ്ഥാനമാവുക” എന്ന തീരുമാനം.
നെറ്റ ഇഹാന്റെ കൈ പിടിക്കുമ്പോൾ അത് വെറുമൊരു സഹായമല്ല, അതൊരു ഉറപ്പാണ്: “നിനക്ക് ഈ ലോകത്തേക്ക് നടക്കാം, ഞാൻ കൂടെയുണ്ട്. നിലം വഴുതിയാലും ഞാൻ മാറില്ല.”
ഇഹാന് ഇതൊന്നും അറിയില്ല. അവന് ആ മണൽക്കുന്ന് ഒരു പർവ്വതമാണ്, ഓരോ ചുവടും ഓരോ സാഹസികതയാണ്. മുതിർന്നവരായ നമ്മളാണ് പലപ്പോഴും ഈ നിമിഷങ്ങളെ വെറുതെ ആസ്വദിക്കാൻ മറന്നുപോകുന്നത്. നമുക്കെല്ലാം ഒരു “അവസാനം” വേണം. എന്നാൽ മരുഭൂമിക്ക് അവസാനങ്ങളില്ല, തുടർച്ചകൾ മാത്രമേയുള്ളൂ.
‘ചെറുതാവുക’ എന്നത് ഒരു കുറവല്ല. അതൊരു വലിയ തിരിച്ചറിവാണ്. “ഞാൻ നിസ്സാരനാണ്” എന്ന് സമ്മതിക്കുമ്പോൾ കിട്ടുന്ന സമാധാനം വലുതാണ്. ഈ ലോകം മുഴുവൻ ചുമലിലേറ്റേണ്ട ആവശ്യം എനിക്കില്ല. എനിക്ക് ചുമക്കേണ്ടത് ഇത്രമാത്രം – എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ കൈകൾ, കുറച്ചു സ്നേഹം, പിന്നെ മുന്നോട്ടുള്ള ഈ ചുവടുകൾ.
ആ ചിത്രത്തിന്റെ അരികുകളിൽ മറ്റൊന്നു കൂടിയുണ്ട്. സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുകയാണ്. വെളിച്ചം മായുന്നു. ഈ നിമിഷം ഇപ്പോൾ തന്നെ ഒരു ഓർമ്മയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അതാണ് മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതിലെ വേദനയും സൗന്ദര്യവും. ഒന്നും ശാശ്വതമല്ലെന്നറിഞ്ഞിട്ടും നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്നു, കൈകോർത്ത് നടക്കുന്നു. അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ധൈര്യം. കീഴടക്കലല്ല, മറിച്ച് “കൂടെയുണ്ടാവുക” എന്നതാണ് പ്രധാനം.
മ്ലൈഹയിലെ ആ മണൽക്കുന്നിൽ, ആകാശത്തിന് കീഴെ, നെറ്റയും ഇഹാനും ഒന്നും തെളിയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നില്ല. അവരങ്ങനെ നടക്കുകയാണ്. ക്ഷമയോടെ, സ്നേഹത്തോടെ ആ മരുഭൂമി അവരെ അതിനനുവദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു..
“ഏണി വീട്…” എന്റെ മകൻ അവന്റെ ചിത്രത്തിന് നൽകിയ പേരാണത്. അതൊരു ഗോപുരമല്ല, കെട്ടിടമല്ല, വെറും നിറങ്ങളുടെ കൂമ്പാരവുമല്ല. അതൊരു ‘ഏണി വീട്’ ആണ്. വീടിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം അതിന്റെ ചുവരുകളോ മേൽക്കൂരയോ അല്ല, മറിച്ച് ഒരിടത്തുനിന്ന് മറ്റൊരിടത്തേക്ക് നീങ്ങുന്ന വഴികളാണെന്ന് അവൻ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ജീവിതം തന്നെ പടവുകൾ കയറലണെന്നും, ഒരു ചെറിയ ലോകത്തുനിന്ന് അടുത്തതിലേക്ക് ചുവടുവെക്കലാണെന്നും തോന്നിപ്പിക്കുന്ന ഒന്ന്.
അവൻ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ആ ‘ആന്തരിക ലോകത്തെ’ ഞാൻ എന്നും കൗതുകത്തോടെ നോക്കാറുണ്ട്. പതിവുപോലെ, വലിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെയാണ് ഇതും എന്റെ മുന്നിലെത്തിയത്. വഴിയരികിൽ ആരും കാണാതെ കിടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ കല്ലുപോലെ, ശ്രദ്ധിക്കുന്നവരെ മാത്രം കാത്തിരിക്കുന്ന ഒന്ന്.
അരികുകൾ അല്പം ചുരുണ്ട ഒരു പച്ചക്കടലാസ്. അതിൽ കട്ടിപിടിച്ച ക്രയോൺ വരകൾ. മുകളിൽ പിങ്ക്, അതിനടുത്ത് തുറന്ന മഞ്ഞ, ഒരു വശത്ത് സംരക്ഷണം പോലെ തവിട്ടുനിറം. നടുവിലൂടെ ബലമുള്ള ഒരു തറയെന്നോണം കടും പച്ചവര. പിന്നെ എന്റെ കണ്ണുടക്കിയത് ആ നീല നിറത്തിലാണ്. പടവുകൾ പോലെ, ഏണിപ്പടികൾ പോലെ അടുക്കിവെച്ച നീല വരകൾ.
മുതിർന്നവർ വരയ്ക്കുന്ന വീടുപോലെയല്ല ഇത്. ത്രികോണരൂപത്തിലുള്ള മേൽക്കൂരയോ ചതുരത്തിലുള്ള ജനലുകളോ ഒന്നും ഇതിലില്ല. എങ്കിലും എനിക്കറിയാം, ഇതൊരു വീടാണെന്ന്. കാരണം, കുട്ടികൾ വരയ്ക്കുന്നത് അവർ കണ്മുന്നിൽ കാണുന്നതിനെയല്ല; മറിച്ച്, അവർ ഉള്ളിൽ കാണുന്ന അർത്ഥങ്ങളെയാണ്.
തെരുവിൽ നിന്ന് നോക്കുന്നവർക്ക് ഭംഗി തോന്നാനല്ല ‘ഏണി വീട്’ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിനുള്ളിൽ ജീവിക്കുന്നവർക്ക് വേണ്ടിയാണത്. വീട് എന്നത് പല അടുക്കുകളാണെന്ന് (Layers) തിരിച്ചറിയുന്ന മനസ്സിന് വേണ്ടിയുള്ള ഒന്ന്. ചിലപ്പോൾ പ്രകാശമാനമായ, ചിലപ്പോൾ ഇരുണ്ട, ചിലപ്പോൾ ശബ്ദമുഖരിതമായ, മറ്റുചിലപ്പോൾ ശാന്തമായ അടുക്കുകൾ. ചില പടികൾ ആവേശത്തോടെ ചാടിക്കയറാം, ചിലത് വീഴാതെ സൂക്ഷിച്ചു മാത്രം കയറേണ്ടിവരും.
അവൻ ‘ഏണി വീട്’ എന്ന് പറയുമ്പോൾ എനിക്ക് കേൾക്കാവുന്നത് വെറുമൊരു പേരല്ല; മറിച്ച്, ‘ഉൾപ്പെടലിന്റെ’ (Belonging) ഒരു വലിയ തത്വശാസ്ത്രമാണ്. ആ വീട്ടിൽ നിങ്ങൾക്ക് ഒരേ മുറിയിൽ എക്കാലവും ഇരിക്കാനാവില്ല. നിങ്ങൾ ചലിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കണം. ഉയരങ്ങളിലേക്ക് കയറണം.
ഒരു കുട്ടിയുടെ ദിവസവും ഇതുപോലെ പല നിലകളുള്ളതാണ്. പ്രഭാതം ഒരു നിലയാണ്, സ്കൂൾ മറ്റൊരു നില, കളിസ്ഥലം വേറൊന്ന്. വിശപ്പ് എന്നത് അതിന്റേതായ നിയമങ്ങളുള്ള വേറൊരു നിലയാണ്. ഉറക്കം ഏറ്റവും മുകളിലെ നിലയും; അവിടെ ലോകം ശാന്തമാവുകയും മറ്റുള്ളവർ നിശബ്ദരാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഒരുപക്ഷേ അവന്റെ ഉള്ളിലെ ഭാഷയിൽ, ആ നീല നിറമാവാം ഈ ലോകങ്ങളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഏണി. അതില്ലെങ്കിൽ ആ നിറങ്ങളെല്ലാം ചിതറിപ്പോയേനെ. ആ നീല വരകളാണ് അവയെ ഒരൊറ്റ ഇടമാക്കി മാറ്റുന്നത്. ഒരു ആകൃതി ശരിയാകുന്നത് വരെ ആവർത്തിക്കാനുള്ള ആ മനസ്സ്, അവന്റെ കുഞ്ഞു കൈകളുടെ ഗൗരവം… അതൊരുതരം സ്നേഹമാണ്. ആർക്കും വേണ്ടിയല്ലെങ്കിൽ കൂടി, ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തോടുള്ള സ്നേഹം.
മുതിർന്നവരായ നമ്മൾ ഇതിന് നേരെ വിപരീതമാണ്. നമ്മൾ എല്ലാം മാറ്റിവെക്കുന്നു. സമയം ശരിയാകാൻ, നല്ല സാഹചര്യങ്ങൾ ഒത്തുവരാൻ, നമ്മൾ തന്നെ ഒന്നുകൂടി മെച്ചപ്പെടാൻ… അങ്ങനെ കാത്തിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കുട്ടികൾ അങ്ങനെയല്ല. അവർ സാധാരണ ജീവിതത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് തുടങ്ങുന്നു. കൈയിലുള്ളത് വെച്ച് അവർ നിർമ്മാണം തുടങ്ങുന്നു. അവരുടെ ധൈര്യം പ്രായോഗികമാണ്.
ഈ ചിത്രം എന്നെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചതും അതാണ്. വാക്കുകൾ പഠിക്കും മുൻപേ കുട്ടികൾ നിറങ്ങളിൽ അർത്ഥം കണ്ടെത്തുന്നു. പിങ്ക് ഒരു മേൽക്കൂരയാകാം, മഞ്ഞ ചിരികൾ നിറഞ്ഞ മുറിയാകാം, തവിട്ട് സുരക്ഷിതത്വമാവാം. ഏറ്റവും താഴെയുള്ള ആ ചുവപ്പ്, അത് മണ്ണിനെ തൊട്ടുനിൽക്കുന്ന, ഭാരം താങ്ങുന്ന ഭാഗമാവാം.
മുതിർന്നവരുടെ യുക്തി വെച്ച് നോക്കിയാൽ ഇതിനെ വെറുമൊരു വരയായി തള്ളിക്കളയാം. എന്നാൽ കുട്ടികളുടെ കല യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ഭൂപടമാണ്. വഴികളുടെയല്ല, വികാരങ്ങളുടെ ഭൂപടം. ഇതൊരു വീടാണെങ്കിൽ, അത് ‘മൂഡുകൾ’ (Moods) കൊണ്ട് പണിത വീടാണ്. അതൊരു ഏണി വീടാണെങ്കിൽ, കയറുന്നതിനനുസരിച്ച് നമ്മളും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും എന്ന വലിയ സത്യം അത് പറയുന്നു.
കുട്ടികൾ മാറ്റങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇന്ന് ഒരു കസേര അവർക്ക് പർവ്വതമാണെങ്കിൽ, നാളെ അതൊരു കപ്പലാണ്, പിന്നീട് അതൊരു ഗുഹയാണ്. ഒന്നും സ്ഥിരമല്ല. എന്തും മറ്റൊന്നായി മാറാം. ‘ഏണി വീട്’ പണിതിരിക്കുന്നത് ആ വിശ്വാസത്തിന്മേലാണ്.
വീട് എന്നത് പണിതീർത്ത ഒരു കെട്ടിടമല്ല, മറിച്ച് പടുക്കിവെച്ച, ജീവനുള്ള ഒന്നാണെന്ന് നമ്മളിൽ പലരും മറന്നുപോകുന്നു. നിറങ്ങൾ കൊണ്ടും പടവുകൾ കൊണ്ടും നമ്മൾ എന്നും പണിതുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്ന ഒന്ന്. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ നടുവിലായി അവൻ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ആ രീതിയിൽ പോലും ഒരു ആശ്വാസമുണ്ട്. ഒരു വീടിന് ഒരു ഹൃദയം വേണമെന്നും, ജീവിതത്തിന് ഒരു കേന്ദ്രം വേണമെന്നും അവൻ അറിയാതെ തന്നെ തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ടാവാം.
കടലാസിന്റെ അറ്റങ്ങൾ ചുരുണ്ടതാവാം, അപൂർണ്ണമാവാം. പക്ഷേ ആ ‘ഏണി വീട്’ അവിടെ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. പുസ്തകങ്ങളിലെ വീടുകളെപ്പോലെയാകാൻ അത് ശ്രമിക്കുന്നില്ല. അത് അതുപോലെ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.
അവൻ അറിയാതെ എനിക്ക് തന്ന സമ്മാനവും അതാണ്. സത്യമാകാൻ ലോകം എപ്പോഴും നമുക്ക് പരിചിതമായ രീതിയിൽ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ. വീട് എന്നത് നാം താമസിക്കുന്ന ഇടം മാത്രമല്ല, ആരും കാണാതെ, മനസ്സ് സ്വതന്ത്രമാകുമ്പോൾ നാം ഉള്ളിൽ പണിയുന്ന രഹസ്യ ഇടം കൂടിയാണെന്ന തിരിച്ചറിവ്.
ഏണി വീട്’ – ആ വാക്ക് ഞാൻ കുറെക്കാലം ഓർക്കും. നമുക്കെല്ലാവർക്കും അങ്ങനെയൊരിടം ആവശ്യമാണ്. കയറിപ്പോകാൻ ഒരിടം. ഓരോ പടിയും നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ മറ്റൊരു മുറിയിലേക്ക് തുറക്കുന്ന ഒരിടം. നിറങ്ങൾ ചേർച്ചയുള്ളതാകണമെന്നില്ല, അവ നമ്മുടേതാണെന്ന് തോന്നിയാൽ മാത്രം മതി.
ഇന്ന് രാത്രി, ആ പച്ചക്കടലാസ് ഞാൻ സൂക്ഷിച്ചുവെക്കും. അതൊരു കലാസൃഷ്ടിയായതുകൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് അതൊരു ജാലകമായതുകൊണ്ട്. ഒരു നിമിഷ നേരത്തേക്ക്, എന്റെ മകന്റെ ലോകത്തിന്റെ വക്കിൽ നിന്ന് ഉള്ളിലേക്ക് നോക്കാൻ അത് എന്നെ അനുവദിച്ചതുകൊണ്ട്.
ഞാൻ ഈ നിമിഷത്തെ കടന്നുപോയി, പക്ഷെ ഈ നിമിഷം എന്നെ വിട്ടുപോയിട്ടില്ല. എന്റെ മകന് ഒരു വയസ്സുള്ളപ്പോഴുള്ള ഒരു ഓർമ്മ.
സമയം എന്നത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ലളിതമായ ഒന്നാണെന്നാണ് നമ്മൾ കരുതുന്നത്. ഒരു മിനിറ്റ് എന്നാൽ എല്ലാവർക്കും ഒരു മിനിറ്റ് തന്നെ. ഇന്നലെ കഴിഞ്ഞു, നാളെ വരാനിരിക്കുന്നു, ‘ഇപ്പോൾ’ എന്നത് മാത്രമാണ് സത്യം. ഇതല്ലേ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ സാധാരണയുള്ള ഒരു തോന്നൽ? എന്നാൽ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തം (Relativity Theory) എന്ന വലിയൊരു അറിവ് വന്നതോടുകൂടി ഈ ധാരണ ആകെ മാറിമറിഞ്ഞു. സമയം എല്ലാവർക്കും ഒന്നല്ല. ഇതൊരു കവിതയോ തമാശയോ അല്ല, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വലിയൊരു സത്യമാണ്. ഇത് വെറുമൊരു അറിവ് മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തെപ്പറ്റി നമ്മൾ ചിന്തിക്കുന്ന രീതിയെ തന്നെ മാറ്റിമറിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒന്നാണ്. നാളെ എന്ത് ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കണമെന്നോ, ഓഫീസിലേക്ക് ഏത് വസ്ത്രം ധരിക്കണമെന്നോ ഒക്കെ ആലോചിക്കുന്നതിനൊപ്പം, നമ്മൾ കുറച്ച് ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കേണ്ട ഒന്നാണിതെന്ന് എനിക്ക് വ്യക്തിപരമായി തോന്നുന്നു. നമ്മൾ ലോകത്തെ കാണുന്ന രീതിയിൽ തന്നെ വലിയ മാറ്റം കൊണ്ടുവരാൻ ഇതിന് കഴിയും. നിത്യജീവിതത്തിലെ സാധാരണ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും ഇത്തരം കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നത് ഏറെ ഗുണകരമാണ്. എന്നെയും നിങ്ങളെയും ഒന്നു പോസിറ്റീവായി ചിന്തിപ്പിക്കണമെന്ന ഉദ്ദേശത്തിലാണ് ഞാൻ ഇത് ഇവിടെ കുറിക്കുന്നത്.
“പഴയതെല്ലാം കഴിഞ്ഞുപോയി, അതൊന്നും ഇനി ഇല്ല” എന്ന് നമ്മൾ പറയാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ സിദ്ധാന്തം നമ്മോട് ഒരു വലിയ രഹസ്യം പറയുന്നു. ഞാൻ ഇതൊന്നു വിശദീകരിക്കാൻ ഒരു സിനിമയുടെ ഉദാഹരണം പറയാം. നിങ്ങൾ ഒരു തീയേറ്ററിൽ ഇരുന്ന് സിനിമ കാണുകയാണെന്ന് കരുതുക. സ്ക്രീനിൽ ഓരോ രംഗവും ഒന്നിന് പുറകെ ഒന്നായി വരുന്നു. നായകൻ കുട്ടിയായിരിക്കുന്ന രംഗം കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ നമ്മൾ കാണുന്നത് അവൻ യുവാവാകുന്നതാണ്. ആ സമയം നമുക്ക് തോന്നും, ‘കുട്ടിക്കാലം കഴിഞ്ഞുപോയി, അത് മാഞ്ഞുപോയി’ എന്ന്. എന്നാൽ സത്യത്തിൽ അത് മാഞ്ഞുപോയോ? ഇല്ല. പ്രൊജക്ഷൻ റൂമിലിരിക്കുന്ന ആ സിനിമയുടെ ഫിലിം റോൾ (Reel) ഒന്ന് എടുത്തു നോക്കൂ. അതിൽ നായകന്റെ കുട്ടിക്കാലവും, യൗവനവും, വാർദ്ധക്യവും എല്ലാം ഒരേ റോളിനുള്ളിൽ, ഒരേ സമയത്ത് തന്നെ ചുരുട്ടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. സിനിമ കാണുന്ന നിങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ ‘സമയം’ കടന്നുപോകുന്നതായി തോന്നുന്നുള്ളൂ. ആ ഫിലിം റോളിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തുടക്കവും ഒടുക്കവും എല്ലാം ഒരേസമയം അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. നമ്മുടെ ജീവിതവും ഇതുപോലെയാണെങ്കിലോ? പ്രപഞ്ചം എന്ന വലിയ ഫിലിം റോളിൽ, നിങ്ങളുടെ ജനനം മുതൽ മരണം വരെയുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നേരത്തെ തന്നെ ‘ഉണ്ട്’. നമ്മൾ അത് ഓരോന്നായി അനുഭവിച്ചു തീർക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ കാണുന്ന രംഗം മാത്രമാണ് സത്യം എന്ന് നമ്മൾ തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു, എന്നാൽ കഴിഞ്ഞുപോയ രംഗങ്ങളും വരാനിരിക്കുന്ന രംഗങ്ങളും ആ വലിയ റോളിൽ ഭദ്രമായി ഇരിപ്പുണ്ട്. നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ സ്ക്രീനിൽ ഈ പോസ്റ്റ് ഇരുന്ന് തോണ്ടുന്നത് ഉൾപ്പെടെ!! : )
നമ്മൾ സാധാരണയായി കരുതുന്നത് സമയം ഒരു നദി പോലെയാണെന്നാണ്. അത് ഒഴുകിക്കൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞുപോയത് വെള്ളം പോലെ ഒഴുകിപ്പോയി, ഇനി അത് തിരിച്ചുവരില്ല. എന്നാൽ ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത് മറ്റൊന്നാണ്; സമയം ഒരു നദിയല്ല, അതൊരു വലിയ ഭൂപടം പോലെ വിരിഞ്ഞു കിടപ്പാണ്. ഇതൊന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. ഒരു ഭൂപടത്തിൽ ഒരേസമയം പല സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. നിങ്ങളുടെ ജന്മനാടും, നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നിൽക്കുന്ന സ്ഥലവും, നാളെ പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ഥലവും. ഇവയെല്ലാം ആ ഭൂപടത്തിൽ ഒരേസമയം ഉണ്ട്. നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഒരിടത്താണെന്ന് കരുതി പഴയ സ്ഥലം മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ലല്ലോ? അത് അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. നിങ്ങൾ അവിടെ ഇല്ലെന്ന് മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇതുപോലെയാണ് സമയവും. നിങ്ങളുടെ കുട്ടിക്കാലവും, യൗവനവും, വാർദ്ധക്യവും എല്ലാം ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഒരേസമയം ‘നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്’. നമ്മൾ ഓരോ നിമിഷത്തിലൂടെയും സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം.
ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ വിചിത്രമായി തോന്നാം, പക്ഷെ ഇതിൽ വലിയൊരു സമാധാനമുണ്ട്. നമുക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രിയപ്പെട്ടവരെക്കുറിച്ച് ഓർക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ സങ്കടപ്പെടാറുണ്ട്. അവർ “ഇല്ലാതായി” എന്ന് നമ്മൾ കരയുന്നു. എന്നാൽ സത്യത്തിൽ, അവർ ഇല്ലാതായിട്ടില്ല. നമ്മൾ ഒരു ട്രെയിനിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ, പിന്നിട്ട സ്റ്റേഷനുകൾ നമ്മുടെ കൺമുന്നിൽ നിന്ന് മാഞ്ഞുപോകുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആ സ്റ്റേഷനുകൾ ഇല്ലാതായി എന്ന് ആരെങ്കിലും പറയുമോ? ഇല്ല, ആ സ്റ്റേഷനുകൾ അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. നമ്മൾ അതിനെ കടന്നുപോയി എന്ന് മാത്രമേയുള്ളൂ. അതുപോലെ, മരിച്ചുപോയവരും കടന്നുപോയ നല്ല നിമിഷങ്ങളും സമയത്തിന്റെ ഈ വലിയ ഭൂപടത്തിൽ സുരക്ഷിതമായി ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്. നമുക്ക് അങ്ങോട്ട് തിരിച്ചുപോകാൻ കഴിയില്ലായിരിക്കാം, പക്ഷേ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ കണക്കെടുപ്പിൽ ഒന്നും മാഞ്ഞുപോകുന്നില്ല.
ഇവിടെയാണ് കാര്യങ്ങളുടെ ഗൗരവം മാറുന്നത്. സമയം ഒലിച്ചുപോകുന്നില്ലെങ്കിൽ, നമ്മൾ ചെയ്യുന്ന ഓരോ ചെറിയ കാര്യവും അത് വലുതായാലും ചെറുതായാലും, എന്നെന്നേക്കുമായി ഇവിടെയുണ്ടാകും. ഉദാഹരണത്തിന്, വിശക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് നിങ്ങൾ വാങ്ങി കൊടുത്ത ഭക്ഷണപ്പൊതി, ബസ്സിൽ തിരക്കിനിടയിൽ മുതിർന്ന ഒരാൾക്ക് ഒഴിഞ്ഞുകൊടുത്ത സീറ്റ്, അല്ലെങ്കിൽ വിഷമിക്കുന്ന ഒരു സുഹൃത്തിന് നിങ്ങൾ ഒരു സാന്ത്വനമായി കൂടെയുണ്ടായപ്പോൾ… ഇതൊന്നും കാറ്റിൽ പറന്നുപോകുന്നില്ല. ഇവ ഓരോന്നും പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ചുവരിൽ എഴുതിവെച്ച വരികൾ പോലെയാണ്. നിങ്ങൾ ജീവിക്കുന്ന ജീവിതം വെറുതെ ഒരു യാത്രയല്ല, മറിച്ച് നിങ്ങൾ ഓരോ നിമിഷവും ഓരോ ഇഷ്ടിക വെച്ച് ഒരു വലിയ കൊട്ടാരം പണിയുകയാണ്. അത് പൊളിച്ചുനീക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട്, ഓരോ നിമിഷവും വിലപ്പെട്ടതാണ്. നമ്മൾ വെറുതെ സമയം തള്ളിനീക്കുകയല്ല, മറിച്ച് കാലത്തിന് മായ്ക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒപ്പുകൾ ചാർത്തുകയാണ്.
ഈ ആശയം നമ്മുടെ സ്വന്തം മലയാള സിനിമയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചാൽ ഒന്നുകൂടി എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാം. നമുക്കെല്ലാവർക്കും പ്രിയപ്പെട്ട ‘മണിച്ചിത്രത്താഴ്’ എന്ന സിനിമ തന്നെ എടുക്കാം. അതിലെ തിലകൻ ചേട്ടനോ, നെടുമുടി വേണു ചേട്ടനോ, ഇന്നസെന്റ് ചേട്ടനോ ഒന്നും ഇന്ന് നമ്മുടെ കൂടെയില്ല. എന്നാൽ നമ്മൾ ഇന്നും ടിവിയിൽ ആ സിനിമ കാണുമ്പോൾ, അവർ നമുക്ക് മുന്നിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ആ സിനിമയുടെ ലോകത്ത് അവർക്ക് മരണമില്ല. അവരുടെ ശബ്ദവും, ചിരിയും, അഭിനയവും ആ ഫിലിം റീലിൽ എക്കാലത്തേക്കുമായി പതിഞ്ഞു കിടപ്പുണ്ട്. നമ്മൾ പ്ലേ ബട്ടൺ അമർത്തുമ്പോൾ ആ സമയം വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം. ഇതുപോലെയാണ് പ്രപഞ്ചവും. നമ്മൾ സ്നേഹിച്ചവർ, നമ്മളെ വിട്ടുപോയവർ… അവർ കാലത്തിന്റെ മറ്റൊരു ‘റീലിൽ’ ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട്. നമ്മൾ ഇപ്പോൾ അവരെ കാണുന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് അവർ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല.
ഒരുപക്ഷെ നിങ്ങൾക്ക് തോന്നാം, “ടിവിയിൽ കാണുന്നത് വെറും നിഴലുകളല്ലേ, അവർ സത്യത്തിൽ മരിച്ചുപോയില്ലേ?” എന്ന്. ശരിയാണ്, നമ്മുടെ ഈ ‘ഇന്നത്തെ’ ലോകത്ത് അവർ ഇല്ല. പക്ഷെ ഒന്ന് ചിന്തിക്കൂ, നമ്മൾ താമസിച്ചിരുന്ന പഴയ വീട് വിട്ട് പുതിയ ഒരിടത്തേക്ക് മാറിയാൽ, പഴയ വീട് ഇല്ലാതാകുമോ? ഇല്ല, അത് അവിടെത്തന്നെയുണ്ടാകും. അതുപോലെ 1993 എന്ന വർഷത്തിൽ, ആ ഷൂട്ടിംഗ് സെറ്റിൽ, അവർ ഇപ്പോഴും ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ട്. അതൊരു ഓർമ്മ മാത്രമല്ല, ഭൗതികമായ ഒരു സത്യം തന്നെയാണ്. നമ്മൾ കാലത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് അവരിൽ നിന്നും ഒരുപാട് ദൂരം മുന്നോട്ട് പോയി എന്ന് മാത്രം. നമുക്ക് തിരികെ ചെല്ലാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് ആ ലോകം ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ഒരർത്ഥത്തിൽ, മരണം എന്നത് ഒരു ‘അവസാനമല്ല’, മറിച്ച് നമ്മൾ നിൽക്കുന്ന സമയത്തിൽ നിന്നും അവർ മറ്റൊരു സമയത്തിലേക്ക് മാറി നിൽക്കുന്നു എന്ന് മാത്രം.
ഒരു കവറിനുള്ളിൽ ഇരിക്കുന്ന, ഇതുവരെ വായിക്കാത്ത ഒരു കത്ത് പോലെയാണ് ഭാവി. ആ കത്ത് അവിടെയുണ്ട്, പക്ഷെ അത് പൊട്ടിച്ചു വായിക്കുമ്പോഴേ നിങ്ങൾക്ക് അതിന്റെ അനുഭവം കിട്ടുകയുള്ളൂ. നിങ്ങളുടെ തീരുമാനങ്ങളും, നിങ്ങളുടെ കഷ്ടപ്പാടുകളും, നിങ്ങളുടെ സ്നേഹവും എല്ലാം യഥാർത്ഥമാണ്. അവയാണ് ആ ഭൂപടത്തെ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, നമ്മുടെ ജീവിതം മിന്നിമറയുന്ന ഒരു വെളിച്ചമല്ല. അത് എന്നെന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു സൃഷ്ടിയാണ്. ഇന്നലെ എന്നത് ഒരു ഓർമ്മ മാത്രമല്ല, അതൊരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. അതുകൊണ്ട്, ഈ നിമിഷത്തെ സ്നേഹിക്കുക. കാരണം, നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെയ്യുന്നത് എന്താണോ, അത് പ്രപഞ്ചമുള്ളിടത്തോളം കാലം ‘ഉണ്ടായിരിക്കും’.
ഈ തിരിച്ചറിവ് നമുക്ക് നൽകുന്ന ആശ്വാസം ചെറുതല്ല. കഴിഞ്ഞുപോയ തെറ്റുകളെ ഓർത്ത് ഇനി നമ്മൾ നീറേണ്ടതില്ല; അതൊരു പഴയ സ്റ്റേഷൻ മാത്രമാണ്, നമ്മൾ അത് പിന്നിട്ടു കഴിഞ്ഞു. നാളെയെ ഓർത്ത് വെറുതെ ഭയപ്പെടേണ്ട കാര്യവുമില്ല, കാരണം അതും ഈ യാത്രയുടെ ഭാഗമായി അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്. എല്ലാം അതിന്റേതായ ഇടങ്ങളിൽ ഭദ്രമാണെന്ന അറിവ്, മനസ്സിന്റെ ഭാരം കുറയ്ക്കട്ടെ. നമ്മൾ ചെയ്യേണ്ടത് ഒരേയൊരു കാര്യം മാത്രം. ഭയമില്ലാതെ, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ ഈ നിമിഷത്തിൽ ജീവിക്കുക. ബാക്കിയെല്ലാം കാലം കാത്തുവെച്ചോളും…
അവസാനമായി, എന്റെ ഒരു ചിന്ത കൂടി പറയട്ടെ. സമയവും സ്ഥലവും എല്ലാം ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിയമങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഇവയ്ക്കെല്ലാം അതീതമായ ഒരു ശക്തിയുണ്ട്; അതാണ് ദൈവം. നമ്മൾ നേരത്തെ പറഞ്ഞ ആ സിനിമയുടെ ഉദാഹരണം തന്നെ എടുക്കാം. നമ്മൾ സ്ക്രീനിലെ കാഴ്ചകൾ കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെടുന്ന പ്രേക്ഷകർ മാത്രമാണ്. എന്നാൽ ദൈവം, ആ മുഴുവൻ ഫിലിം റോളും, അതിന്റെ തുടക്കവും ഒടുക്കവും, ഒരേസമയം കൈയ്യിലെടുത്ത് കാണാൻ കഴിയുന്ന ഒരാളെപ്പോലെയാണ്. അവിടെ ‘കഴിഞ്ഞുപോയ’ രംഗങ്ങളില്ല, എല്ലാം ഒരേസമയം കൺമുന്നിലുണ്ട്. കാലത്തിനപ്പുറം നിൽക്കുന്ന ആ സത്യത്തിന് മുന്നിൽ സമയം വെറുമൊരു കാഴ്ച മാത്രം…
